Groeipijn

Meer spieren, een jonge huid en een frisse geest. Dat waren de beloftes van groeihormoon. De realiteit: pijnlijke gewrichten.

Groeihormoon. Spuit het gedurende een half jaartje om de dag in, en tien tot twintig jaar lang blijven spieren, vetmassa, huid, seksleven, kracht en hersenfuncties zéker op peil. Weg met de veroudering, kortom. Zo interpreteren populaire ‘bestrijd-de-veroudering’-boeken en -websites een in 1990 gepubliceerd onderzoek in The New England Journal of Medicine, het gezaghebbendste medisch-wetenschappelijke blad ter wereld.

Al die mooie claims zijn afgelopen maandag van tafel geveegd. In een reviewartikel in de Annals of Internal Medicine vellen zeven Amerikaanse auteurs terloops een vernietigend oordeel over de kwaliteit van het groeihormoonartikel in dat zo illustere New England Journal of Medicine. Groeihormoon bij gezonde ouderen houdt de ouderdom niet tegen en veroorzaakt vaak vervelende bijwerkingen. Dat is het nuchtere oordeel van de wetenschap van 2007.

In de VS laten twintig- tot dertigduizend mensen zich jaarlijks met groeihormoon behandelen om hun veroudering tegen te gaan. De industrie verkoopt jaarlijks voor 1,5 miljard dollar groeihormoon. Een derde wordt naar schatting gebruikt voor toepassingen waar het niet voor bedoeld is. Groeihormoon was ook jarenlang populair als doping in de (kracht)sport. Tik growth hormone en anti aging in op Google. En vind de grootste groeihormoonverkoopsite ter wereld, of de site waar uw ‘verouderingsproces wordt geoptimaliseerd’.

Kinderen die geen groeihormoon maken in hun hypofyse, een klier onderaan de hersenen, blijven klein. Jarenlang toedienen van groeihormoon geeft hen centimeters meer lengte. Dat kost ongeveer tienduizend euro per jaar en het resultaat is dat ándere kinderen de kleinste volwassenen in deze maatschappij worden. Het is overgedragen leed. Verder zijn er enkele (zeldzame) ziekten waarbij groeihormoon helpt. Daar is groeihormoon voor op de markt. In Nederland kregen in 2005 3.300 mensen het voorgeschreven. Gezonde volwassenen maken nog maar weinig groeihormoon, na het veertigste nog minder. Het simpele idee van de verouderingsgoeroes is: spuit het hormoon in, dan stopt het verouderen.

De auteurs van de review concluderen uit al het onderzoek dat de werkelijkheid van het gebruik bij 60-plussers veel minder rooskleurig is. Na gemiddeld een half jaar gebruik is de vetmassa met twee kilo afgenomen en zijn er twee kilo spieren voor in de plaats gekomen. Maar wie niet traint, is niet sterker. Vervelend was dat flink wat mensen (het waren vooral mannen) last kregen van pijnlijke gewrichten, van vochtophoping in spier- en bindweefsel, van pijnlijke polsen (carpale tunnelsyndroom) en van borstvorming.

Wim Köhler