Bouwen was altijd al ingewikkeld

Naar aanleiding van de incindenten in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer, concludeerde de commissie-De Boer dat bouwen een ”ingewikkelde, complexe” aangelegenheid geworden is, waarbij op het gebied van de coördinatie tussen alle betrokken partijen veel mis kan gaan (nrc.next, 17 januari). Met ongelukken als mogelijk gevolg.

Nu is bouwen altijd al een complexe bezigheid geweest. De bouwers van constructies als de Egyptische piramiden en de tempel in Jeruzalem stonden voor grotere coördinatieproblemen dan Hillen en Roosen bij Bos en Lommer. Gustave Eiffel moest de toelevering van honderden smederijen en werkplaatsen coördineren. De nageljongens die uit een grote berg staven de Eiffeltoren samenklonken moesten op tijd hun stokbroodje en petit rouge opgediend krijgen. Dat moest zonder telefoon, internet en zwaar hijsmaterieel.

Kortom: complexiteit moet worden beoordeeld in het licht van de beschikbare technologische instrumenten en hulpmiddelen. Tot zover het manco in de analyse van de commissie- De Boer.

De commissie draagt ook een oplossing aan voor de coördinatieproblemen: het aanstellen van een `hoofdconstructeur`: een alles coördinerende en controlerende autoriteit. Maar deze alziende coördinator zal in de bouw de oplossing niet brengen. Immers, een analyse van de bouwfouten laat overeenkomsten zien met fouten in andere organisaties:

1Een opdracht aan een daarvoor niet gekwalificeerde medewerker. Dat gebeurt op de bouwplaats, in het ziekenhuis en in een vliegtuig.

2Falen van communicatie en coördinatie op de bouwplaats, de luchtverkeersleiding, een missie in Afghanistan.

Heel vaak ontdekken uitvoerenden op de werkvloer dat er iets niet past of klopt. Toch moet het werk worden gedaan, de vloer worden gestort, de Boeing geland. Dat gaat 99 keer goed en één keer fout. Het blijft mensenwerk. Het enige dat de bouwketen kan doen, is zorgdragen voor goed opgeleide en gemotiveerde medewerkers.