Een ‘routekaart’ tegen vogelgriep

Nieuwe gevallen in Azië van het ook voor de mens gevaarlijke vogelgriepvirus kunnen duiden op een nieuwe piek in het aantal griepgevallen. Zoals de WHO al in juni voorspelde.

Twee Aziatische landen, Japan en Thailand, kregen deze week na een periode van rust weer met vogelgriep op hun boerderijen te maken. In Japan duurde die stilte drie jaar, in Thailand was sinds de zomer niets meer van de pluimveeziekte vernomen.

Ook in Vietnam is de nieuwste vogelgriepgolf begonnen, zij het al enkele weken geleden. Daar raakten in de derde week van december voor het eerst in 2006 boerderijen besmet, en inmiddels heeft de griep zich verspreid over zeven provincies in de Mekong Delta. Menselijke slachtoffers zijn er in de landen niet, en in Thailand en Japan hebben de kippenruimers het nog niet druk: in Japan werden twaalfduizend kippen afgemaakt, in Thailand ruim tweeduizend eenden.

Maar er is een goede kans dat de berichten de voorbode zijn van een nieuw vogelgriepseizoen in Zuidoost-Azië. Dat werd al in juni voorspeld door epidemiologen van de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie. De wintermaanden zijn ook in de Aziatische tropen relatief koel, en dat zijn de maanden dat het virus zich het gemakkelijkst verspreidt. Het wereldwijde aantal patiënten piekte in januari 2004, in januari en maart 2005, en in 2006 ook in die maanden. „Als dit patroon zich voortzet, kan er weer een piek verwacht worden die eind 2006 of begin 2007 begint”, schreven de WHO-wetenschappers in juni.

Dat de vogelziekte vogelgriep in de wintermaanden opvlamt is in vier jaar dus gemeengoed geworden in de Zuidoost-Aziatische landen. Volgens de Amerikaanse viroloog Robert Webster volgt de griep in Azië het patroon dat daar ook voor de gewone menselijke seizoensgriep geldt, met meer activiteit in de winter en incidentele pieken in de warmere maanden.

Toen de vogelgriep zich vorig jaar in Europa en het Midden-Oosten verspreidde, was dat niet toevallig in de wintermaanden en de vroege lente. Opvallend is het dat nu ook in Nigeria nieuwe uitbraken onder pluimvee gemeld zijn. In het noordoosten van Egypte werden de afgelopen weken drie, mogelijk vijf mensen ziek.

Dat de vogelgriep piekt in de winter impliceert dat het virus in de lente ook weer verdwijnt. Maar daar was in Indonesië het afgelopen jaar niets van te merken. Nadat in juli 2005 de eerste Indonesiër ziek werd, heeft het virus zich er steeds verder verspreid. Volgens de landbouworganisatie FAO waart het in het land alom rond op de boerenerven – met 56 zieken was het in 2006 wereldwijd het meest getroffen land. In Jakarta werd vandaag bekend gemaakt dat voor het eind van de maand al het gevogelte in de eigen achtertuinen moet zijn verdwenen, anders zal het in beslag worden genomen.

Op het Indonesische eiland Java zijn sinds het begin van het nieuwe jaar dus vijf mensen ziek geworden, van wie vier in dezelfde familie. Vier van de vijf patiënten stierven, de toestand van een 18-jarige zoon is kritiek.

Om de griep te laten verdwijnen is dus meer nodig dan enkel warmer weer. Op de halfjaarlijkse ASEAN-conferentie dit weekeinde maakten Aziatische leiders bekend met een gezamenlijke ‘routekaart tegen vogelgriep’ ervaringen te gaan uitwisselen.