Praat me niet van de Galliërs

Woensdagavond 17 januari om 20.00 uur spreekt historicus Robin Lane Fox over de klassieke wereld. Hij gaat ook in gesprek met hoogleraar oude geschiedenis Fik Meijer. Felix Meritis, de tekenzaal, Keizersgracht 324 te Amsterdam. Toegang gratis, opgeven kan bij publiciteit@pbo.nl onder vermelding van 'Robin Lane Fox Lezing' © Jaap Buitendijk/Warner Bros Robin Lane Fox und Colin Farrell Buitendijk, Jaap / Warner Brothers

Historicus Robin Lane Fox beantwoordt aan het stereotype beeld van de Britse geleerde: doceert aan Oxford, leerde op de lagere school Latijn en Grieks, rijdt paard, jaagt en doet aan tuinieren. Internet en e-mails zijn niet aan hem besteed. Zijn verklaring: „Ik tik niet, ik schrijf.” En schrijven doet hij. Hij werd bekend met zeer leesbare boeken over Constantijn de Grote en Alexander de Grote. Onlangs verscheen van hem de Nederlandse vertaling van The Classical World, an epic history from Homer to Hadrian.

Is die periode voor u de goede oude tijd?

„Nee, niet altijd, want ik wil bijvoorbeeld geen slaven zien. Maar ik breng wel mijn dagen door met de Grieken en Romeinen. Ik hoor Homerus en Tacitus in mijn hoofd en kan me de beslissingen en keuzes van leiders en senatoren gemakkelijk voorstellen.”

Zijn er beslissingen en keuzes uit die tijd die u betreurt?

„Historici hebben het voordeel van wijsheid achteraf. Het is nu makkelijk om bijvoorbeeld te bedenken dat de Romeinse Republiek aan het einde van de eerste eeuw voor Christus gedoemd was. Maar niemand dacht toen zo.”

U verbindt in uw laatste boek de Griekse en Romeinse geschiedenis door de ontwikkeling van de drie begrippen luxe, vrijheid en rechtvaardigheid te schilderen.

„Ik ben de eerste die de Griekse en Romeinse geschiedenis in één boek behandelt. Dat is geen willekeurige keuze, want beide zijn zonder meer verbonden. Dat begint als Griekse kolonisten zich in Italië vestigen. De beschrijving van hoe met de drie genoemde waarden is omgegaan houdt het verhaal bij elkaar. Ik eindig met Hadrianus. Bewust, want hij was de laatste die van de Griekse cultuur hield. Zoals ik er ook bewust voor gekozen heb vooral over de elite te schrijven. Ik had ook over de landbouw kunnen schrijven – daar weet ik ook veel van.”

Is Hadrianus één van uw helden?

„Nee, mijn helden zijn Grieken: Solon, Herodotus, Thycidides, Alexander. Romeinse helden zijn voor mij zeldzamer. Ik ben wel gefascineerd door ze, zoals door tijgers in de dierentuin. Die wil ik wel bekijken, maar ik wil niet in hun kooi. Zo zou ik ook niet met Caesar of Marcus Antonius in één kooi willen zitten.”

Critici verwijten u dat u te weinig aandacht hebt voor de wereld buiten Griekenland en Rome. Wat maakt de doorsnee Pers of Galliër een ‘barbaar’?

„Multiculturalisme is nu overal, maar ik doe niet aan relativisme. Sommigen van de Perzen zouden best innemend gezelschap zijn, maar er is geen Pers die een interessant filosofisch idee heeft ontwikkeld, een Grieks drama heeft geschreven of een beeld heeft gemaakt dat kan wedijveren met de beelden van het Parthenon. En praat me niet van de Galliërs.”

U schrijft in de Financial Times een column over tuinieren. Vormen Griekse en Romeinse tuinen een bron van inspiratie?

„O nee, in geen tuin uit de oudheid zou ik willen zitten of wandelen. Veel te lelijk.”

    • Theo Toebosch