Elizabeth bijna ook koningin Frankrijk

De Britse koningin Elizabeth had al vijftig jaar vorstin aller Fransen kunnen zijn, als de Franse premier Guy Mollet in 1956 zijn zin had gekregen. Uit Britse documenten blijkt dat Mollet in september van dat jaar zijn Britse collega Anthony Eden had voorgesteld een Brits-Franse unie te vormen. Toen Eden het voorstel een paar weken later bij een bezoek aan Parijs afwees, opperde Mollet of Frankrijk dan althans lid kon worden van het Britse Gemenebest, met de jonge koningin Elizabeth als staatshoofd.

„Toen de Franse premier, monsieur Mollet, onlangs in Londen was, bracht hij bij de premier [Eden, red.] de mogelijkheid ter sprake van een unie tussen Frankrijk en Groot-Brittannië”, zo valt te lezen in een kabinetsdocument uit die dagen, dat al jaren openbaar was maar niet eerder opgemerkt. De BBC wijdde er gisteren een radioprogramma aan.

Het verassende voorstel van Mollet, een anglofiel, was vooral ingegeven door ongerustheid over de Egyptische nationalisatie van het Suezkanaal. Mollet hoopte deze stap met Britse hulp ongedaan te maken. Ook door andere koloniale conflicten stond Frankrijk er economisch gezien bovendien beroerd voor.

Eden wees Mollets voorstel voor een unie af, maar was, volgens een ander document wel enthousiast over Mollets aanbod om Frankrijk lid te maken van het Gemenebest. De Britten moesten het voorstel overwegen, zei Eden: „Monsieur Mollet dacht niet dat er enig probleem zou zijn met de aanvaarding door de Fransen van het feit dat Hare Majesteit aan het hoofd zou staan.”

Enkele weken later eindigde de Brits-Franse interventie in de Suez-crisis in een debacle en Eden trad af. Met de Franse avances was het uit. In plaats daarvan richtte Frankrijk zich op Duitsland. In maart 1957 werd Europese Economische Gemeenschap opgericht.

Frankrijk is onthutst door deze geschiedenis. „Ik stotter er echt van want dit voorstel is zo dwaas”, aldus de historicus Henri Soutou van de Sorbonne. „Als dit meer recent zou zijn gesuggereerd, zou Mollet wel eens in de rechtbank hebben kunnen terechtkomen.” Het parlementslid Jacques Myard zei: „Ik dacht voorheen positief over de heer Mollet. Maar ik denk dat ik die mening moet herzien.”