Wüst buigt voor frêle Tsjechische

Ireen Wüst verspeelde op de slotafstand op dramatische wijze de Europese titel. Ze verloor 0,23 seconde teveel op de 19-jarige Tsjechische Martina Sáblíková, die verrassend kampioen werd.

Kramer, rechts, en Fabris tijdens hun magistrale mijl. Foto AFP Netherlands' skaters Sven Kramer (R) and Enrico Fabris of Italy skate in the Men's 1500M competition during the European Speed Skating Championships, 13 January 2007 in Collalbo . Enrico Fabris won the race ahead of Netherlands' skaters Sven Kramer and Mark Tuitert. AFP PHOTO/FRANCK FIFE AFP

Rob Schoof

Minutenlang zat Ireen Wüst gistermiddag met haar handen in het haar op een stoeltje langs de ijsbaan. Ze kon niet bevatten dat ze zojuist de Europese titel had verspeeld. Achter haar zwaaide Martina Sáblíková breed lachend naar het overwegend Nederlandse publiek.

Het contrast kon niet groter zijn op het pittoreske buitenbaantje van Collalbo. Maar de schok over het verlies van Wüst maakte in de Italiaanse bergen snel plaats voor respect voor de fenomenale prestatie van de frêle, maar oersterke Tsjechische. De 19-jarige Sáblíková, die bij gebrek aan ijsbanen in eigen land vooral traint door te skeeleren, moest op de afsluitende 5.000 meter ruim veertien seconden goedmaken op Wüst, die ook nog na haar mocht starten. Sáblíková kon haar opponente alleen met een buitenaardse tijd onder druk zetten. Dat deed ze: 6.58,45, ongekend op buitenijs.

Voor Wüst leek halverwege haar race nog niets aan de hand. Ze begon zelfs met een voorsprong op het schema van Sáblíková. Totdat haar benen plotseling zwaar werden, zo zwaar dat ze de laatste ronden ruim drie seconden per ronde moest inleveren. Wüst kwam aan de finish tweetiende van een seconde tekort.

Met tranen in haar ogen zei de sportvrouw van 2006 dat zij zichzelf geen verwijten kon maken. „Ik heb alles gegeven, ik kan trots zijn op mezelf. Ik heb hier vier goede afstanden gereden. Verliezen hoort ook bij topsport. Ze zeggen dat het je sterker maakt. Kom maar op met het WK-allround in Heerenveen. Dat is meer mijn baan, mijn publiek.’’

Ook over haar vijf kilometer was ze tevreden, hoewel ze de laatste ronden kapot was gegaan. „Het ging goed, maar op een gegeven moment liepen mijn benen vol. Joost mag weten hoe dat kan. Alles in je lichaam schreeuwt dat je moet stoppen, maar je hoofd zegt dat je door moet.”

Wüst verdedigde ook haar snelle start. Ze begon haar race met rondjes die sneller waren dan die van Sáblíková. „Ik ben niet iemand die vlak kan rijden en die op het eind nog kan versnellen. Maar ik heb gewoon een goede race gereden, met een tijd tussen alle andere rijdsters. Alleen die 6.58 van Sáblíková slaat nergens op. Zij is een waardig Europees kampioen. Als iemand zo subliem rijdt, kan ik alleen maar mijn pet afnemen.”

Dat vond haar coach Gerard Kemkers ook. „Als je het resultaat van Sáblíková wegdenkt, heb je een hele normale uitslag.” Desondanks had de TVM-coach wel een verklaring voor het optreden van Wüst. „Ze liep helemaal vast. Als zij eenmaal een vastloper heeft, wordt het heel erg lastig.”

Kemkers had vooraf al gezegd dat het buiten schaatsen de grootste tegenstander zou worden van Wüst. „Ireen heeft één slag, waarin ze een race begint. Daarin wordt de vermoeidheid gaandeweg groter. Schaatsers als Sven Kramer en Carl Verheijen kunnen gaandeweg wel snelheid winnen als dat even nodig is. Als Ireen last krijgt van een windvlaag, kan ze dat moeilijk opvangen, zover is ze nog niet.”

Ook Kemkers maakte een diepe buiging voor Sáblíková, die niet helemaal uit de lucht komt vallen. Op de Spelen van Turijn werd ze al vierde op de vijf kilometer. Maar door haar belabberde sprint – vrijdag eindigde ze anderhalve seconde achter Wüst op de 500 meter – werd op allroundtoernooien nog niet echt rekening met haar gehouden. Maar kenners kondigen al een tijdperk-Sáblíková aan, nadat zij gisteren werd gekroond als de jongste Europees kampioene uit de geschiedenis van het vrouwenschaatsen, en de eerste Tsjechische.

Sáblíková kende een harde leerschool. Waar Wüst het afgelopen jaar in het warme nest van de schatrijke TVM-ploeg tot wasdom is gekomen, vecht het meisje uit Svratka onder leiding van haar coach Petr Novák regelmatig tegen de elementen, bijvoorbeeld op de enige ‘langebaan’ in het ijshockeyland Tsjechië, die maar 330 meter lang is.

Nog niet zo lang geleden maakte Sáblíková op aandringen van haar moeder de overstap van basketbal, een sport waarin ze ook al uitblonk, naar het schaatsen. Novak zag haar talent en legde haar een trainingsprogramma voor dat werd gebruikt in de tijd van het Oostblok: krachttrainingen totdat ze erbij neerviel. En de coach is altijd de baas in het groepje rond Novák, waarin ook de 15-jarige broer van Sáblíková schaatst, Milan, volgens de Tsjechen ook een groot talent in aantocht.

Sáblíková kon haar succes gisteren nog maar moeilijk bevatten. „Ik had nooit gedacht dat ik het nog zou kunnen halen”, stamelde ze na afloop in het Duits. Haar ogen bleven ook na de race van Wüst gericht op de klok. Ze wilde aanvankelijk afzeggen voor haar huldiging, omdat ze direct terug moest naar Praag voor de verkiezing van de sporter van het jaar. Na lang aandringen wist de organisatie de Tsjechen ervan te overtuigen dat een Europese titel belangrijk genoeg was om het toestel even te laten wachten.

Tsjechisch sportvrouw van het jaar werd Katerina Neumannova, die in Turijn op de 30 kilometer crosscountry olympisch goud won. Sáblíková weet wat haar nog te doen staat.

    • Rob Schoof