Uitgelekte nota komt CDA slecht uit

Het proces van formatie blijft teergevoelig. Een uitgelekte CDA-notitie over de Provinciale Statenverkiezingen kán de sfeer beïnvloeden.

Tijdens de nieuwjaarsreceptie van het CDA in het provinciehuis in Arnhem afgelopen zaterdag zei premier Balkenende dat de onderhandelingen „constructief” verlopen. Foto WFA WFA51:NIEUWJAARSRECEPTIE CDA GOED BEZOCHT:ARNHEM;13JAN2007- In een volle zaal in het Provinciehuis van Gelderland in Arnhem hieven de CDA' ers het glas op het nieuwe jaar en luisterden naar toespraken van partijvoorzitter Marja van Bijsterveldt, de Gelderse lijstttrekker Theo Peters en naar minister-president Balkenende. Balkenende vertelde over de formatie dat die zeer constructief verlopen en dat Bos en Rouvoet oprecht onderhandelen. Onder de aanwezigen was oud-premier Ruud Lubbers. WFA/jvdh/str. Dirk Hol WFA WFA

In een formatie waarin alles geheim moet blijven, is alles wat naar buiten komt nieuwswaardig. Een vrijdag uitgelekte notitie over de Provinciale Statenverkiezingen van CDA-campagneleider kan daarom, zo vrezen CDA’ers, de formatie van het vierde kabinet-Balkenende hinderen. Vertrouwen komt immers te voet, en gaat te paard. Ook aan de onderhandelingstafel van informateur Wijffels.

Zaterdag begon het CDA de campagne voor de verkiezingen van de Provinciale Staten, op 7 maart. In het provinciehuis in Arnhem kwamen een paar honderd CDA’ers bijeen om te horen met welke boodschap de christen-democraten de verkiezingen ingaan. Maar van demissionair premier Balkenende hoefden ze niet te horen dat het zou gaan om „de drieslag ‘welvaart, zekerheid en respect’, vanuit de klankkleur ‘trots op Nederland’. Dit citaat komt uit de gelekte strategische notitie, die in het provinciehuis van hand tot hand ging. Balkenende maakte er in zijn toespraak een grap van door het publiek zelf de drieslag te laten opdreunen.

De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn niet populair, volgens het document, omdat de provinciale politiek onder kiezers niet echt leeft. „De uitdaging is dus om de provinciale verkiezingen te ‘pimpen’ tot interessante verkiezingen.” De provinciale lijsttrekkers moeten „de nul houden” en mikken op „free publicity”, omdat het campagnebudget maar 100.000 euro bedraagt.

Een leuk inkijkje in campagnestrategieën misschien, maar het document is vooral om een andere reden interessant. Het CDA, de PvdA en de ChristenUnie doen er alles aan om de formatie van het kabinet-Balkenende IV los van externe factoren te laten rijpen. De verkiezingen voor de Provinciale Staten en de verkiezingscampagne moeten daarom koste wat kost los van de formatie gezien worden.

Ook is het niet goed voor het proces als een andere partij gaat pronken met thema’s die zijn binnengehaald.

De strategische notitie van het CDA laat zien dat formatie en Statenverkiezingen voor de christen-democraten wel degelijk met elkaar te maken hebben. Sterker nog: het CDA vindt een snelle kabinetsformatie „van belang voor het succes van het CDA bij de Statenverkiezingen.” Het CDA kan dan laten zien dat in het nieuwe kabinet typische CDA-thema’s veilig blijven: de AOW en hypotheekrenteaftrek blijven in stand, abortus en euthanasie worden niet teruggedraaid (een angst onder sommige CDA-kiezers). En: „Balkenende wordt premier van een stabiel kabinet”.

PvdA-leider Wouter Bos zegt via een woordvoerder dat hij de notitie „luchtig” opneemt. „Het is een probleem voor het CDA, niet voor ons.” Ook de tweede man van het CDA, Maxime Verhagen, zegt desgevraagd dat de notitie geen gevolgen heeft voor de formatie. „Formatie en campagne hebben niets met elkaar te maken.” Verhagen nuanceerde ook het belang van de notitie. Hij en premier Balkenende kenden het stuk niet eens.

Maar andere CDA’ers wijzen erop dat de sfeer wel degelijk negatief beïnvloed is. Volgens de CDA’ ers zit het de PvdA vooral dwars dat ze een verborgen agenda hebben, terwijl de partijen nu juist druk bezig zijn de verschillen zoveel mogelijk terzijde te schuiven. De formatie gaat volgens de betrokkenen voorspoedig. Maar het proces blijft teergevoelig.