Sarkozy wil onberispelijk Frankrijk

De conservatieve Franse regeringspartij UMP heeft Nicolas Sarkozy gekozen als haar kandidaat voor het presidentschap. „Ik ben niet bang voor het woord moraal.”

De Franse presidentskandidaat Sarkozy roept het publiek op het congres van zijn conservatieve partij in Parijs op mee te zingen met het volkslied. Foto AP Nicolas Sakozy presidential candidate for the upcoming presidential elections in April, invites the assembly to sing with kids the French national hymn during the conservative party's congress in Paris, Sunday Jan. 14, 2007. The ruling UMP party announced that Sarkozy had won 100 percent of party members' votes after he wore down or won over his potential rivals in recent months. He now faces a tight race against the top contender on the left, Socialist Segolene Royal, for the elections in April and May.(AP Photo/Michel Euler) Associated Press

Er breekt geen brede lach door op het gezicht van Nicolas Sarkozy als hij officieel door zijn partij, de rechtse UMP, is aangewezen als Franse presidentskandidaat. Jaren heeft hij toegewerkt naar het moment dat hij nu beleeft, voor een publiek van tachtigduizend fans (zeggen zijn medewerkers) in de Parijse congreshal bij de Porte de Versailles.

„Ik denk alleen maar daaraan”, horen zijn medewerkers vaak van Sarkozy over het presidentschap. Het is geen echte verrassing dat in de UMP 98,1 procent heeft voor hem gestemd. Er was geen tegenkandidaat. Het ging om de opkomst: 69,07 procent.

Sarkozy schikt zijn jasje, staat op en beent naar het immense podium vanwaar hij de fans kan overzien. Zij juichen, toeteren, klappen. Het hardst de jonge fans die vooraan zijn geplaatst, in het zicht van de tv-camera’s. Hij begint meteen. „Ik ben veranderd”, zegt hij, „op het moment dat u mij aangewezen heeft. Nu ben ik niet meer de kandidaat van alleen de UMP. […] Ik ben er voor alle Fransen.”

Bijna een uur spreekt hij, met geoefende emotie. Een stoet van helden uit het Franse verleden komt voorbij. Veel bloed, tragedie en zelfopoffering. Geëxecuteerde verzetshelden, de Franse priester in Algerije die zijn radicaal-islamitische moordenaars al vooraf vergaf. Jeanne d’Arc, generaal De Gaulle. Maar ook linkse grootheden die hij om hun humanisme prijst: Jean Jaurès, Léon Blum. Sarkozy, vaak bekritiseerd als agressieve populist, wil vanaf nu de tegenstelling tussen links en rechts overstijgen. „Heel mijn leven heb ik gedroomd nuttig te zijn voor mijn land.”

Sarkozy wil de president worden die de opmars van extreem-rechts heeft gestuit en de Fransen ervan heeft overtuigd dat het land níet in verval is. Met hem gaat werk boven staatssteun. Immigranten komen er niet in als ze niet van het land houden, zoals hij, zoon van Hongaarse immigranten. Politici worden weer betrouwbaar en de president gaat verantwoording afleggen aan het parlement. Mensen hoeven de straat niet op om gehoord te worden. Frankrijk wordt „irréprochable”, belooft Sarkozy. Onberispelijk. Een voorbeeld voor de wereld. „Ik ben niet bang voor het woord moraal.”

Zijn strijdplan tot de verkiezingen, op 22 april en 6 mei, is tot in detail uitgewerkt. Tot eind februari blijft hij aan als minister van Binnenlandse Zaken, ondanks de kritiek dat hij zo tegelijk organisator en kandidaat is van de verkiezingen. [Vervolg SARKOZY: pagina 4]

SARKOZY

‘Dam opwerpen tegen dwaasheid’

[Vervolg van pagina 1] In de eerste ronde gaat het er om versplintering te voorkomen, zodat outsiders als de extreem-rechtse kandidaat Jean-Marie Le Pen of centrum-politicus François Bayrou hem niet voorbijstreven.

Sarkozy smeedt dus eenheid in eigen kamp. Zaterdag zongen tal van Chirac-getrouwen La Marseillaise met hun nieuwe leider, onder wie de ex-premiers Juppé en Raffarin, en minister van Defensie Michèle Alliot-Marie. Premier Dominique de Villepin stemde niet op Sarkozy, maar hij kwam wel langs. President Chirac liet niets van zich horen. Maar dat was verwacht: hij heeft zijn eigen afscheid nog niet aangekondigd.

In de tweede ronde moet Sarkozy waarschijnlijk afrekenen met de andere favoriet, de sociaal-democratische kandidaat Ségolène Royal. Dan gaat het erom wie de minste tegenstand oproept. Sarkozy is populair, maar ook omstreden. Dit weekeinde gaf een peiling aan dat 51 procent hem „verontrustend” vindt.

De opmars van Sarkozy begon toen hij in 2002 als minister van Binnenlandse Zaken hard begon op te treden tegen criminaliteit. Sarkozy gelooft in repressie, maar ook in een agressieve toon. Relschoppers zijn „tuig”. Zijn tegenstanders verwijten hem allochtone jongeren te stigmatiseren. Hij veroorzaakte ophef door rechters van „laksheid” te betichten.

Sarkozy schuwt de beloftes niet. Vandalisme op voetbaltribunes zal hij „uitbannen”, over twee jaar zullen er „geen daklozen” meer zijn en de voorsteden zal hij van het tuig „verlossen”. Soms zegt hij dat hij veiligheid „garandeert”.

Sarkozy plaatst zijn ideeën in het teken van de rupture, de breuk met „veertig jaar fouten van links én rechts”. De leidende politici – onder wie zijn vroegere mentor Chirac – schoten volgens Sarkozy decennialang tekort. Ze kozen voor meer bescherming en bijstand in plaats van liberalisering, voor een lakse opstelling bij immigratie en integratie, en gaven toe aan het verzet tegen hervormingen in onderwijs, arbeidmarkt en sociale voorzieningen. Sarkozy wil het andersom doen. Met meer liberaal beleid, maar ook sociaal overleg, met meer begeleiding van werklozen, positieve discriminatie en stemrecht voor allochtonen bij gemeenteraadsverkiezingen.

Naar Europese maatstaven is Sarkozy niet zo rechts, meent Patrick Devedijan, ex-minister en adviseur van Sarkozy. „De Franse uitzondering is in feite links: wij hebben het meest linkse links van Europa.” Volgens Devedijan zal Sarkozy Frankrijk „moderner maken, normaler, en dichter bij de andere Europese landen brengen”.

Om zover te komen, moet Sarkozy de Fransen nu geruststellen. Hij probeert nu zijn scherpe kanten te ronden. De „breuk” werd eerst een „rustige breuk”, en nu is de leus: ‘Samen wordt alles mogelijk.’ Sarkozy wil menselijk, gerijpt en gematigd overkomen. „Hier gaat politiek over”, zei hij gisteren: „Een dam opwerpen tegen de dwaasheid, en zorgen dat je niet wordt meegesleurd.”

Sarkozy laat zich voorstaan op de loutering door mislukkingen, „die ik te boven heb moeten komen, zoals miljoenen Fransen”. Maar over drie maanden gunt hij zichzelf geen mislukking: „Ik heb de plicht te winnen”.

Rectificatie / Gerectificeerd

In het inzetje Plannen Sarkozy (15 januari, pagina 4) staat dat de Franse presidentskandidaat voor de conservatieven, Nicolas Sarkozy, wil dat Turkije bij de EU komt. Sarkozy is tegen Turkse EU-toetreding.

    • René Moerland