Opnieuw dreigt de cel voor Isabel Perón

De vervolging van de enige vrouwelijke ex-president van Argentinië Isabel Perón verhit de gemoederen. De Argentijnse oppositie spreekt van een politiek toneelstukje.

Het strafrechtelijk aanpakken van een president is in Argentinië geen onalledaags verschijnsel. Het overkwam de juntapresidenten uit de jaren zeventig, maar bijvoorbeeld ook – wegens verdenkingen van wapenhandel of corruptie – democratisch gekozen leiders als Carlos Menem en Fernando De la Rúa.

Maar ex-president Isabel Perón dreigt nu zelfs voor de tweede keer te worden opgesloten. De vrouw die na het sterven van haar man, generaal Juan Domingo Perón, in 1974 aan de macht kwam en in totaal 632 chaotische dagen het Zuid-Amerikaanse land regeerde, kreeg vrijdagavond in Madrid te horen dat Argentinië haar uitlevering wil. De 75-jarige vrouw, die sinds 25 jaar in Spanje woont, leefde al vijf jaar onder huisarrest tijdens de laatste junta (1976-1983).

Maar gebruikelijk of niet, het wegens betrokkenheid bij de verdwijning van een ambtenaar in februari 1976 vervolgen van de enige vrouwelijke ex-president van het land houdt de Argentijnen behoorlijk bezig. De huidige linkse regering van president Néstor Kirchner, die groot voorstander is van het aanpakken van de mensenrechtenschenders uit de jaren zeventig, houdt zich officieel op de vlakte. „Er bestaat voor niemand straffeloosheid”, is het enige zuinige commentaar uit die kringen.

Op initiatief van Kirchner, sinds 2003 president, zijn de wetten die amnestie gaven aan de leden van de junta ingetrokken. Het Hooggerechtshof heeft vervolging wegens misdaden tegen de menselijkheid weer mogelijk gemaakt. Vorig jaar werd voor het eerst weer een verdachte, een ex-politieman, veroordeeld tot 25 jaar cel wegens mensenrechtenschendingen.

Maar nu volgen er ook vervolgingen voor leden die geen deel uitmaakten van de junta. Isabel Perón wordt aangepakt wegens onder haar bewind uitgevaardigde decreten die de aanpak van „subversieve” elementen toestond. Een onderzoeksrechter in Mendoza acht haar verantwoordelijk voor het verdwijnen van de gemeenteambtenaar, een maand voordat de junta een staatsgreep pleegde.

Er zijn de afgelopen weken in Argentinië ook leden opgepakt die ervan worden verdacht deel te hebben uitgemaakt van de zogeheten Triple A, de Argentijnse Anticommunistische Alliantie. Dat paramilitaire doodseskader liet voorafgaande aan de juntatijd waarin vele duizenden mensen verdwenen, ook circa 1.500 ‘linkse’ Argentijnen doden. Gisteren zei een andere, federale rechter dat hij Perón mogelijk wil laten arresteren voor nog meer van deze moorden.

De oppositie noemt de recente vervolgingen een politiek spelletje. In oktober zijn er presidentsverkiezingen. De voormalige rechterhand van Kirchner, ex-minister van Economie Roberto Lavagna, die nu zelf president wil worden, spreekt van „toneelstukjes van de regering die de Argentijnen moeten afleiden van de echte, dagelijkse problemen”.

Het steekt de oppositie ook dat onder Kirchner – die in de jaren zeventig sympathiseerde met de linkse Montoneros-rebellen – alleen rechtse mensenrechtenschenders worden aangepakt. Terwijl er destijds sprake was van een burgeroorlog waarbij links en rechts elkaar bevochten. „De voormalige leiders van de Montoneros die nu deel uitmaken van zijn (Kirchners, red.) regering kunnen rustig blijven slapen. Er bestaat in het presidentiële paleis geen enkele politieke wil dat justitie hun misdaden gaat onderzoeken”, aldus politiek commentator Fernando Labora gisteren in de conservatieve krant La Nación.

Een Spaanse rechter zal besluiten of Perón kan worden uitgeleverd. De vrouw, die een schildklieraandoening heeft, lijdt volgens haar advocaat aan zinsbegoochelingen en vergeetachtigheid. Een arts moet vaststellen of ze echt ziek is of simuleert om vervolging te voorkomen.

De zaak lijkt wat dat betreft erg op die van de vorige maand overleden ex-president uit buurland Chili, Augusto Pinochet. Die oud-generaal werd in 1998 opgepakt in Londen op verzoek van een Spaanse rechter die hem wegens mensenrechtenschendingen wilde vervolgen. Pinochet kwam na 503 dagen Engels huisarrest vrij omdat hij geestelijk niet in staat werd geacht een proces te ondergaan.