Ontkennen, vechten en eruit stappen

Hoe gaan mensen tegenslag in hun leven te lijf?

Ook dat laat de televisie zien.

Afgelopen weekend in interviews met beproefde lieden. We zagen een voormalig Tweede Kamerlid dat van de rechter de gevangenis in moet. Er was een deejay die door een hersenbloeding eenzijdig verlamd is geraakt. En een 86-jarige Rotterdammer vertelde dat hij zich na een ontluisterend ziekbed van zijn echtgenote niet kan verzoenen met de eigen aftakeling.

De politica bleef steken in ontkenning. Patricia Remak, die in 1998 nog in Surinaamse dracht werd geïnstalleerd als Kamerlid voor de VVD, weersprak bij Nova wachtgeldfraude die ze volgens de rechter „willens en wetens” heeft gepleegd. Tegenover Joost Karhof beweerde ze in carrièrecolbert dat ze zich van geen kwaad bewust was. LPF-tijden herleefden. Met een kikker in de keel (Joost, geef de volgende keer een slokje water!) mocht Remak de rechter van „rassenjustitie” betichten.

Overtuigender was de vechtlust van radiodeejay Tom Mulder, de bruine stem van Vijftig pop of een envelop. Tussen de bloeddrukverlagende medicijnen door zagen we hem in het RTL-programma Mens en Lijf keihard trainen, in de gymzaal, bij zijn fysiotherapeut, in de tuin. Oog in oog met zijn hobbytreintjes vertelde hij dat hij „alles opnieuw moet leren durven, heel onzeker”. Maar: „Op de radio kom ik terug.” En: „Zeg nooit nooit.”

Dat deed wel Obbe Terpstra, de Rotterdammer die langzaam blind werd. Terpstra koos ervoor op 25 augustus zelfmoord te plegen. In aanwezigheid van zijn zoon nam hij een gifdrank, ging op bed liggen en stierf. De maanden daarvoor had hij Eenvandaag zijn verhaal verteld om het taboe rond vrijwillige levensbeëindiging te doorbreken.

We zien een grijze, gebruinde man in een stoel zitten, zijn blauwe ogen fonkelen. Ik wil sterven, zegt hij, maar ik mag niet sterven. Voor zijn hobby’s – varen en sleutelen aan horloges en klokken – zijn de ogen te slecht. En ook de natuur kan hem niet meer bekoren constateren we als hij aan de hand van zoon Albert door de duinen van Ameland loopt. Zo moet de kijker vertrouwd raken met de idee dat deze man op is. Hij vecht niet vóór maar tégen het leven.

Toch lag de kracht van de reportage in het relaas van de zoon, veel meer dan in het verhaal van de oude man – eenzelfde openhartigheid toonde Canvas in het Australische taboedoorbrekende Mademoiselle et le Docteur.

Zoon Terpstra, vader van twee kinderen, verloor zijn vrouw aan kanker. Hij wist als enige van zijn vaders voornemen. Het moest van ver komen, zei hij, wilde hij de doodswens kunnen accepteren. Maar: „Ik wilde geen telefoontje krijgen: we hebben uw vader gevonden.” Ook tegenover zijn eigen kinderen kan hij de keuze rechtvaardigen: „Ik wil niet dat ze opa herinneren als een kwijlend varken om hun uitdrukking te gebruiken.”

Met deze portretterende aanpak maakten verslaggever Peter Tetteroo en cameraman Pieter Groeneveld een integere en evenwichtige reportage. Ze kozen ervoor het hele verhaal te vertellen in plaats van zich vast te bijten in bijzaken, hoe discutabel ook. Het duo won eerder een Emmy Award voor een documentaire uit Noord-Korea met het onvergetelijke beeld van een politieagent die op een leeg plein het verkeer regelt.

Maar toen werkten ze nog voor de KRO. Dat was voordat de omroep straffeloos kon stoppen met de actualiteitenbusiness. Met dank aan de Haagse regelneven.

Gelukkig verleenden TROS, AVRO en EO asiel. Wij hopen dat dit duo voor Eenvandaag zijn reportagetraditie blijft voortzetten.

Reageer op deze column via www.nrc.nl/ogen