Isabel Perón wordt na 30 jaar vervolgd

Argentinë pakt misdaden uit de jaren ’70 aan en vervolgt oud-president Isabel Perón.

Linkse rebellen uit de oorlog gaan nog vrijuit.

Het strafrechtelijk aanpakken van een president is in Argentinië geen onalledaags verschijnsel. Het overkwam de juntapresidenten uit de jaren zeventig, en ook democratisch gekozen leiders als Carlos Menem en Fernando de la Rúa – wegens verdenkingen van wapenhandel of corruptie. Maar ex-president Isabel Perón dreigt nu zelfs voor de tweede keer te worden opgesloten. De vrouw die na het sterven van haar man, generaal Juan Domingo Perón, in 1974 aan de macht kwam en 632 chaotische dagen het land regeerde, kreeg vrijdagavond in Madrid te horen dat Argentinië haar uitlevering wil. De 75-jarige vrouw, die al 25 jaar in Spanje woont, leefde ook al vijf jaar onder huisarrest tijdens de junta die van 1976 tot 1983 regeerde.

Toch houdt de vervolging van de enige vrouwelijke ex-president van het land de Argentijnen behoorlijk bezig. De linkse regering van president Néstor Kirchner, die groot voorstander is van het aanpakken van mensenrechtenschenders uit de jaren zeventig, houdt zich officieel op de vlakte. „Er bestaat voor niemand straffeloosheid”, is het enige commentaar.

Op zijn initiatief zijn de wetten die amnestie gaven aan de junta ingetrokken. Het Hooggerechtshof heeft vervolging wegens misdaden tegen de menselijkheid wederom mogelijk gemaakt. Vorig jaar werd voor het eerst een verdachte, een ex-politieman, veroordeeld tot 25 jaar cel.

Maar nu komen er ook vervolgingen voor personen die géén deel uitmaakten van de junta. Isabel Perón wordt berecht wegens onder haar bewind uitgevaardigde decreten die de aanpak van „subversieve” elementen toestond. Een onderzoeksrechter in Mendoza acht haar verantwoordelijk voor het verdwijnen van een gemeenteambtenaar in 1976, een maand voor de staatsgreep van de junta.

Er zijn de afgelopen weken in Argentinië ook personen opgepakt die ervan worden verdacht deel uit te hebben gemaakt van de zogeheten Triple A, de Argentijnse Anticommunistische Alliantie. Dat paramilitaire doodseskader liet voorafgaand aan de juntatijd, waarin vele duizenden mensen verdwenen, ook al zo’n 1.500 ‘linkse’ Argentijnen doden.

De oppositie noemt de recente vervolgingen een doorzichtig politiek spelletje. In oktober zijn er presidentsverkiezingen. De voormalige rechterhand van Kirchner en ex-minister van Economie Roberto La-vagna, die nu zelf president wil worden, spreekt van „toneelstukjes van de regering die de Argentijnen moeten afleiden van de echte, dagelijkse problemen”.

Het steekt de oppositie ook dat onder Kirchner – die in de jaren zeventig sympathiseerde met de linkse Montoneros-rebellen – alleen rechtse mensenrechtenschenders worden aangepakt. Terwijl er destijds sprake was van een burgeroorlog waarbij links en rechts elkaar bevochten. „De voormalige leiders van de Montoneros die nu deel uitmaken van Kirchners regering kunnen rustig blijven slapen. Er bestaat in het presidentiële paleis geen enkele politieke wil dat justitie hun misdaden gaat onderzoeken”, aldus politiek commentator Fernando Labora gisteren in de conservatieve krant La Nación.

Een Spaanse rechter zal nu moeten besluiten of Perón kan worden uitgeleverd. Perón, die een schildklieraandoening heeft, zou volgens haar advocaat lijden aan zinsbegoochelingen en vergeetachtigheid. Een arts moet nu vaststellen of zij echt ziek is.

De zaak lijkt wat dat betreft erg op die van de vorige maand overleden ex-president uit buurland Chili, Augusto Pinochet. Die werd in 1998 opgepakt in Londen op verzoek van een Spaanse rechter die hem wegens mensenrechtenschendingen wilde vervolgen. Pinochet ontsprong na 503 dagen Engels huisarrest de dans, omdat hij geestelijk niet in staat werd geacht een proces te ondergaan.

    • Marcel Haenen