Harding beëindigt Mahler in schemer

Concert: Sächsische Staatskapelle Dresden o.l.v. Daniel Harding. Gehoord: 14/1 Concertgebouw Amsterdam.

Het permanente Mahler Festival dat het Nederlandse muziekleven elk seizoen weer biedt, levert ook exotica op. Zoals gisteravond het concert van de Sächsische Staatskapelle Dresden in het Amsterdamse Concertgebouw. Aan het slot van de Negende symfonie, tijdens de aarzelende, breekbare en fluisterzachte passages en onregelmatige stiltes waarin Leonard Bernstein een stervensproces beluisterde, liet dirigent Daniel Harding het zaallicht temperen tot halfduister.

Het theatrale effect was voor Harding een opmerkelijke actie. De 31-jarige Britse dirigent behoort tot een totaal ander slag Mahlerdirigenten dan ‘gelouterde’ Mahlerianen als Bernstein, Haitink en Abbado. Zij brengen in Mahler veel emotie aan het licht, existentiële kwellingen tussen het aardse en het spirituele, de gang van aarde naar hemel, van het eindige naar het oneindige en van het tijdelijke naar het eeuwige. De Negende en de Tiende verglijden in het universum.

Harding dirigeerde de Tiende in 2004 bij het Rotterdamse Philharmonisch Orkest en werkt, althans in ons land, Mahler af in omgekeerde volgorde. Vladimir Jurowski (34) begon juist dit weekeinde in Rotterdam met Das klagende Lied Mahler chronologisch af te werken. De Tiende klonk destijds bij Harding vooral esthetisch en muzikantesk, speels en burlesk.

De Negende was daarvan een forse extrapolatie, onstuimig begonnen waar anderen openen met een mistig uitvaren voor deze reis naar het einde van de nacht over de doodsrivier. Harding negeert zulke ideeën en komt met abstract en sterk verdichte, spectaculair explosieve en briljante muziek.

Mijn Mahler is het niet, maar Harding weet wat hij wil en krijgt dat voor elkaar, als was het hard werken voor de Staatskapelle, die de bijzondere klank maar nauwelijks kon etaleren. Tot dat zo extra gevoelig aangezette nachtelijke slot, haaks op al het voorgaande.

Over twee weken komt er weer Mahler uit Duitsland naar Amsterdam: Daniel Barenboim dirigeert op 3 februari de Zevende symfonie bij de Staatskapelle Berlin.