Een terechte identificatie

Woudenberg identificeert zich steeds meer met Fortuyn.

Groots inlevingsvermogen, schrijft de recensent.

,,Een tragedie van niet-vervulde dromen”, zo is het leven van politicus Pim Fortuyn weleens beschreven, de charismatische en omstreden lijsttrekker van Leefbaar Nederland die in mei 2002 werd vermoord. Op het parkeerterrein van het Mediapark in Hilversum viel het slachtoffer ruggelings achterover. Deze aangrijpende aanblik vormt het slotbeeld van de voorstelling Fortuyn door solo-acteur Helmert Woudenberg.

De vergelijking tussen Woudenberg en Fortuyn is verrassend. Natuurlijk het smetteloos witte overhemd, het glanzend-kale hoofd, het perfecte zittende pak, de stropdas. Woudenberg is forser van postuur en mist echter de alerte, scherpe blik van Fortuyn. Een stoel en een tafel vormen het decor. De speelvloer is eerst wit, dan rood. Fortuyns autobiografie Babyboomers vormt in het eerste deel de bron van Woudenbergs tekst. We zijn getuige van de worsteling van de jonge Pim in het ultra-katholieke gezin, waarin zijn vader de grote afwezige was en moeder een door zoon Pim geadoreerde vrouw.Vader en Moeder zijn de leidende krachten, de ouderwetse stellers van de wet. Fortuyns broer Marten was aanwezig bij de première. Voor de radio later zei hij ‘geëmotioneerd’ te zijn door deze respectabele uitvoering.

In het werkelijke leven was Fortuyn een theatrale man. Acteren en politiek bedrijven lagen dicht bij elkaar. Woudenbergs titelheld is aanvankelijk een snel geëmotioneerde, melancholieke man die zich ontwikkelt tot een ongrijpbaar politicus die met verve en on-Nederlandse bravoure partijgenoten en tegenstanders tegen zich in het harnas jaagt. De satirische behandeling door Woudenberg van zich lafhartig gedragende politici als Melkert en Dijkstal is treffend. Fortuyn is in elk opzicht de meerdere van zijn opponenten, alleen al omdat hij een nietsontziende eerlijkheid nastreeft en de leidende figuren confronteert met problemen waarvoor zij jarenlang de ogen sloten: het vreemdelingenbeleid, de islam, de onveiligheid in de straten, de misstanden in ziekenhuizen en het onderwijs.

Woudenberg identificeert zich steeds meer met Fortuyn, en dat is terecht. Met souplesse en inzet weet hij de toeschouwers aan zich te kluisteren. Politiek en theater vinden elkaar, eindelijk. Niet belerend, wel met groots inlevingsvermogen. Dan de laatste scène, die waarop je hoe dan ook wacht. Vol energie en toekomstplannen verlaat Fortuyn/ Woudenberg de studio na een optreden voor de radio. In de struiken ontwaart hij een vreemd uitgedoste jongeman. Woudenbergs laatste woord luidt eenvoudig: ‘Hij…’ Dan zijgt hij ineen. Stil. Geluidloos. Hij knielt, iets wat zijn moeder hem altijd verbood. En ligt vervolgens uitgestrekt op de grond. Spel dat eerbied afdwingt.

Fortuyn

Tekst, regie en spel: Helmert Woudenberg. Tournee t/m 15/5. Inl.: www.grunfeld.nl.

****-

Rectificatie / Gerectificeerd

De recensie Een terechte identificatie (15 januari, pagina 20) noemt Pim Fortuyn de charismatische en omstreden lijsttrekker van Leefbaar Nederland die in mei 2002 werd vermoord. Ten tijde van de moord was Fortuyn lijsttrekker van de LPF.