De weduwe speelde door

Alice Coltrane, sinds 1967 de weduwe van de saxofoon-gigant John Coltrane, zette zijn werk voort, maar ging ook haar eigen spirituele weg.

De toesten- en harpspeelster Alice Coltrane overleed vrijdag op 69-jarige leeftijd in Californië aan een ademhalings-stoornis. Na de dood van haar man, de saxofonist John Coltrane, maakte ze nog een carrière die met een lange onderbreking bijna veertig jaar omspande.

De als McLeod geboren Coltrane kreeg vanaf haar zevende pianolessen en speelde in haar jonge jaren zowel gospelorgel in de Baptistenkerk als jazz in de bands van Kenny Burrell en Yusef Lateef. In ’59 ging ze in Parijs studeren bij Bud Powell, daarna trad ze toe tot de band van vibrafonist Terry Gibbs met wie ze in ’63 drie lp’s opnam.

Bij Gibbs werd ze opgemerkt door saxofoon-gigant John Coltrane die toen net doorbrak naar een groter publiek. Ze trouwde met hem, volgde McCoy Tyner op in band van ‘Trane’ en ging na diens vroege dood in ’67 op eigen naam platen maken voor het label Impulse dat John zes jaar lang carte blanche had gegeven. Beginnend bij waar hij gebleven was: met praise music voor opperwezen en heelal, van free jazz steeds meer richting new age.

De geest was belangrijker dan de muzikale materie en na ’78 alles overheersend. Alice Coltrane bekeerde zich tot het hindoeïsme, reisde naar India, nam een nieuwe naam aan, stichtte een religieus studiecentrum, schreef boeken over ‘het spirituele’ en trad nog maar sporadisch op.

Alice Coltrane maakte een kwart eeuw geen enkele plaat meer tot in 2004 Translinear Light verscheen. Met daarop oude helden als Charlie Haden en Jack DeJohnette maar ook haar zonen Oren en Ravi, op gitaar en saxofoon. Ze trad met hen ook een paar keer op, een nieuwe cd stond op het punt van verschijnen.

Om haar invloed op John Coltrane de mens werd Alice Coltrane wel de ‘Yoko Ono van de jazz’ genoemd. Een typering die niet ongepast is mits met bedenkt dat McLeod door John Coltrane een andere musicienne werd. Zat ze bij bandleider Terry Gibbs nog gevangen in de bebop-conventies, bij en na Coltrane speelde ze vrij. Vrij van maatstrepen en verplichte akkoorden, als Alice in een kosmisch wonderland.

    • Frans van Leeuwen