Lachen met moslims in ‘De kleine moskee op de prairie’

Een komische tv-serie in over moslims in Canada, Little Mosque on the Prairie, is na een uitzending al een hit, schrijft Paul Steenhuis

LACHEN: De Canadese familie Ahmed kijkt naar ‘Little Mosque on the Prairie’ (inzetje links) Foto AP From left: Zain, Aizaz, Nasreen and Sumaira Ahmed watch the premiere of "Little Mosque on The Prairie" at their family home in Regina, Canada on Tuesday, Jan. 9, 2007. The producers hope the topical humor about Islam and Christianity, with a backdrop of bumbling buffoons and everyday cross-purposes, will be as funny as it is fresh. (AP PHOTO/CP, Troy Fleece) Associated Press

Een nieuwe televisie-komedieserie waarin met en om moslims gelachen wordt, is na de uitzending van de eerste aflevering deze week in Canada al een doorslaand succes. Normaal kijken vijfhonderdduizend tot een miljoen mensen naar een uitzending van de Canadese omroep CBC.

Maar de eerste aflevering van de sitcom Little Mosque on the Prairie (De kleine moskee op de prairie) trok afgelopen dinsdagavond 2,1 miljoen kijkers, en kreeg goede kritieken.

Little Mosque on the Prairie is een komische serie over een klein Canadees dorpje, Saskatchewan, met een moslim en niet-moslim gemeenschap, en alle misverstanden die tussen beide groepen, en binnen verschillende moslimgroepen leven. In de moskee komt een in Canada geboren, moderne moslim-imam, die te maken krijgt met allerlei verwikkelingen rond zijn dorps- en geloofsgenoten. Zoals de conservatieve oude imam, zijn voorganger, die niets anders deed dan preken tegen de helse verlokkingen die de Westerse wereld moslims voortoverde, zoals winegums, rye bread (roggebrood) en licorice (drop); allemaal voedingswaren die in de Engelse taal namen hebben die lijken te verwijzen naar alcoholische dranken. Vandaar dat de oude imam die dropjes en snoepjes en dat brood ziet als vernuftige, gevaarlijke Westerse verleidingen om moslims toch aan de alcohol te krijgen. Ook is er de dorps -dj, de shock-jock, van het lokale radiostation, die elke moslim vraagt: „Bent u een terrorist?”

De sitcom is geschreven door de Canadese moslima-met-hoofddoek Zarqa Nawaz. „Lachen is een universele taal”, vertelde Nawaz deze week aan persbureau Reuters. Ze maakte eerder films als Real Terrorists Don’t Belly Dance (‘Echte terroristen buikdansen niet’) en BBQ Muslims, over een schrijfster die een terroristische bedreiging voorwendt om bekend te worden. „Het is belangrijk om het vooroordeel te overwinnen dat moslims niet grappig zouden zijn of dat ze geen humor kunnen verdragen, of dat we niet net dezelfde relaties hebben als iedereen.”

Haar komedie heeft voor de uitzending al veel ophef veroorzaakt, omdat het gerucht ging dat de Canadese omroep organisatie adviseurs hadden ingehuurd om te kijken of er geen moslims gekwetst zouden worden. Niet waar, zegt Nawaz. „Moslims waren bezorgd, omdat vrijwel alles in de media dat moslims aangaat, met geweld in verband gebracht wordt”, aldus Nawaz, wier productiemaatschappij FUNdamentalist Films heet – ze wil de ‘fun’ terugstoppen in fundamentalisme, heeft ze welk eens gezegd.

Little Mosque on the Prairie is meer een komedie met een knipoog dan bijtende satire, en steekt zowel de draak met moslims als niet moslims, volgens Amran Abocar van Reuters. De titel van de serie verwijst naar de boekenserie Little House on the Prairie (Het kleine huis op de prairie) van Laura Ingalls Wilder uit 1935. Daarin wordt het leven van een schoolmeisje in een kleine gemeenschap op het Amerikaanse platteland uit de 19de eeuw beschreven.

Inmiddels hebben wereldwijd omroepen interesse getoond in Little Mosque on the Praire, zowel in de VS, als het Midden-Oosten als in Europa – met name de BBC. In sommige gevallen is de serie al aangekocht.

In moslimkringen in Canada is gematigd positief gereageerd op de serie. „Het is een begin”, zei de vice voorzitter van de Canadian Islamic Congress, tegen Reuters, „we hebben nooit eerder een op moslims gerichte comedy gehad.”

Grappen maken in Westerse media over moslims is niet altijd een succesvolle onderneming. Zo is de film uit 2005 Looking for Comedy in the Muslim World, van de Amerikaanse komiek Albert Brooks, min of meer geflopt. Hij mocht niet in Saoedie-Arabië filmen en nam zijn film op in India, waar een moslim-minderheid is.

De behoefte om moslims en humor aan elkaar te koppelen is in het Westen vooral na de aanslagen in de VS op 11 september 2001 toegenomen.

post 9/11 humor

De eerste aflevering van Little Mosque on the Praire bevat ook post-9/11-humor, aldus de BBC: de nieuwe imam wordt door de politie uit een vliegtuig gesleept, nadat men opmerkingen van hem in een mobiele telefoon verkeerd had verstaan.

Sommigen vinden de grappen over gelovigen en terrorisme gedurfd, maar de baas van CBC, Kirstine Layfield verdedigde die, omdat humor in een ‘eerlijke en grappige manier’ de discussie over de waarheid stimuleert.

Humor moet niet discrimineren, zei schrijfster Nawaz tegen de BBC: „Je kunt niet zeggen dat ik één partij op de hak neem en de andere niet. Ik denk dat het een niets ontziende (warts-and-all) blik op de hele gemeenschap is. Ik neem rechtse moslims op de korrel en linkse, ik neem ongelovigen op de hak... Ik denk dat het belangrijk is iedereen er van langs te geven in een komedie, zodat niemand gelukkig is – behalve natuurlijk de kijkers.”

    • Paul Steenhuis