ICT’ers zijn ook mensen

Informatica studeren is niet populair bij meisjes. Ze denken dat je daar alleen leert programmeren.Ict-STER probeert ze wijzer te maken.Jacqueline Kuijpers

Ghazaleh Givi en Annelies Verhelst tussen de 150 jongens op de hbo-opleiding informatica in Groningen. foto sake elzinga Nederland - Groningen- 10-01-2007 Hanze hogeschool , informatica opleiding 2 vrouwelijke studenten te midden van de mannelijke. Ghazaleh Givi (links ) en Annelies Verhelst ( rechts ). Foto: Sake Elzinga onderwijs Elzinga, Sake

Een eilandje van meiden in een zee van jongens: dat is de situatie op de informatica-opleidingen in ons land. Van alle afgestudeerde ICT’ers is slechts één op de tien vrouw. Dat is ver onder het Europese gemiddelde van dertig procent.

Voor de Iraanse Ghazaleh Givi (26) was het op zijn zachtst gezegd een verrassing toen zij slechts twee andere meiden aantrof onder de 150 eerstejaars informaticastudenten aan de Hanzehogeschool Groningen. Zij heeft in Iran een informaticaopleiding afgerond en wil hier na het hbo haar master halen. “In mijn land studeren evenveel meisjes als jongens informatica. Ook bij natuurkunde, wiskunde en scheikunde is de verdeling fifty-fifty.”

Dat dit in Nederland zo anders is, verklaart John van Pol uit het behoudende karakter van de Nederlandse maatschappij. Hij is directeur van het Instituut voor Informatie- & Communicatietechnologie van de Hanzehogeschool Groningen, “Van oudsher worden meisjes juf of verpleegster en jongens gaan ‘iets’ technisch doen”, zegt hij. “Bovendien wordt er hier al vrij vroeg op de middelbare school voorgesorteerd: jongens kiezen overwegend een bètaprofiel, meisjes gaan voor alfa of gamma. Informatica is een keuzevak dat bij de technische vakken wordt geschaard, dus daar komen meisjes nauwelijks mee in aanraking. Daardoor is het voor ons heel lastig om te laten zien dat ICT meer is dan programmeren alleen.”

Toch lijkt het tegenstrijdig: vrijwel alle jongeren, jongens én meiden, zitten dagelijks voor de lol vele uren achter hun computer. Maar computerkunde studeren? Dat is een brug te ver voor meiden en trouwens ook voor veel ‘zachte’ jongens. Debet daaraan is het imago van het vak: technisch, heel moeilijk en voor nerds. Over het ‘nerdgehalte’ van haar studie laat Annelies Verhelst (20) zich niet uit. Maar dat haar studie, bedrijfskundige informatica, technisch en dus heel moeilijk zou zijn ontkent ze. “Je hebt er niet eens wiskunde voor nodig. Ik had zelf het profiel Cultuur & Maatschappij. Bij bedrijfskundige informatica leer je veel over de organisatie en structuur van bedrijven en bedrijfsprocessen, omdat je later in je werk deze processen met ICT moet kunnen ondersteunen. Je moet dus heel goed naar mensen kunnen luisteren en hun wensen vertalen in een technische oplossing.”

Voor John van Pol en zijn collega’s is het grootste probleem: hoe bereik je de doelgroep? Zelfs decanen hebben een zeer beperkt idee van wat informatica inhoudt, is Van Pol’s ervaring. En dus verschijnen er niet of nauwelijks meisjes op open dagen. En als ze al komen, zien ze allemaal mannen die wat vertellen over het vak. Een vicieuze cirkel.

Om die cirkel te doorbreken worden op de verschillende onderwijsinstellingen met wisselend succes initiatieven ontplooid. Zoals het plan voor een ICT-meidenklas op de Hanzehogeschool Groningen. Van Pol: “Wij dachten dat meiden het wellicht niet prettig vinden om alleen met jongens te studeren. Een meidenklas zou drempelverlagend kunnen werken.” Gezien het beperkte aantal aanmeldingen (drie vrouwelijke eerstejaars) is de meidenklas er nooit gekomen. Voor Ghazaleh en Annelies had het trouwens niet gehoeven. Annelies: “Wij werken prima samen met de jongens. Het zijn ook mensen, geen aliens.”

De VHTO, het ‘landelijk expertise bureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek’, heeft een jaar geleden, met Europees subsidiegeld en met partners uit bedrijfsleven en onderwijs, het project Ict-STER opgestart, “De belangrijkste ambitie van Ict-STER is de bekendheid van het vak te vergroten”, vertelt projectmanager Antoinette Taillie. “Meisjes – en veel jongens – denken dat je met een studie informatica alleen kunt gaan programmeren. Wij willen laten zien dat je met deze opleiding heel breed terecht kunt, van webdesigner tot consultant.”

Want de hoeveelheid werk in de ICT is gigantisch. Van Pol: “Iedereen die informatica heeft gestudeerd, heeft werk. Bovendien vind je in de ICT-sector de heel veel mensen die geen informatica hebben gestudeerd. Er is meer vraag dan aanbod. Maar dat vertaalt zich nog steeds niet naar een grotere instroom naar de studie.” Om ook docenten bewust te maken van het vrouwelijke potentieel dat nu verloren gaat, organiseert Ict-STER voor hen trainingen in gendersensibiliteit. Taillie: “Docenten leren daar dat iedereen in stereotypen denkt als het gaat om meisjes en jongens. Je dat bewust worden is stap één.”

Om de meiden bewust te maken van hun eigen mogelijkheden wordt binnen Ict-STER veelvuldig een beroep gedaan op afgestudeerde vrouwelijke ICT’ers. Scholieren kunnen op voorlichtingsdagen met hen ‘speeddaten’ en ze vijftien minuten lang het hemd van het lijf vragen. De VHTO beschikt over een databank met een paar honderd vrouwen die hieraan meewerken. Hoe belangrijk dit soort rolmodellen zijn blijkt wel uit de nieuwe studie forensisch onderzoek. Van de 61 eerstejaarstudenten is hier meer dan helft vrouw. Taillie verklaart dat uit de populariteit van de Amerikaanse televisieserie CSI. “Daarin werken mannen en vrouwen samen en dan zien meiden: ‘hé, dat kan ik ook’.”

www.ictster.nlwww.spiegelbeeld.netwww.vhto.nl