Het mooiste toernooi ter wereld

Als de laatste knallen van het oude jaar eindelijke verklonken zijn denk ik: „Ha, het echte leven begint weer en over twaalf dagen is er gelukkig alweer het Corustoernooi.”

Sommige ongeduldige liefhebbers beginnen al veel eerder af te tellen, op de laatste dag van het vorige toernooi.

Vandaag begint het dus, het mooiste schaaktoernooi van de wereld. De toernooien in Linares en Sofia zijn gemiddeld waarschijnlijk iets sterker bezet, maar dat is geen kunst, want er doen daar veel minder spelers mee. Als je een kloek toernooi met 14 deelnemers hebt, zoals in Wijk aan Zee, is het onvermijdelijk dat de laatsten iets zwakker zijn. Relatief zwakker dan, want het zijn ook reuzen.

De hoogste drie van de wereldranglijst, Topalov, Anand en Kramnik, spelen mee. Vorige week vertelde ik dat de onderhandelingen met Mamedyarov, nummer vier op de lijst, geen resultaat hadden opgeleverd. Het is jammer, maar in het veen kijkt men niet op een turfje. Behalve de drie beste actieve schakers ter wereld doen ook de drie beste jeugdschakers mee: Radjabov, Carlsen en Karjakin.

De Nederlandse deelnemers zijn Loek van Wely en Sergei Tiviakov. Op de wereldranglijst staan ze vlak bij elkaar, Van Wely op de 26ste plaats met een rating van 2683 en Tiviakov een plaats lager met 2682. Een puntje verschil slechts, maar het telt. „Als schakers door een draaideur gaan, gaan ze in volgorde van rating”, zegt een oude schaakwijsheid, dus Van Wely mag eerst.

In het pasverschenen blad Matten, een verhalend schaakblad zonder schaaktechniek, zegt Van Wely: „Tiviakov heeft misschien meer schaakinzicht (hij bedoelt: meer dan Ivan Sokolov), maar is te pragmatisch, probeert niet maximaal te spelen en dan kun je ook niet het beste uit jezelf halen.”

Hij heeft waarschijnlijk gelijk en er was nog iets anders in dat interview waarin hij volgens mij gelijk had. De redactie vroeg hem wat een pak melk kost en Van Wely antwoordde dat hij wel de boodschappen deed, maar niet op de prijzen lette. Hij schatte een pak melk op een euro en werd door de redactie gecorrigeerd: „De dagprijs van een liter halfvolle melk was 38 eurocent.”

Betweters! Als ze de zetten van een topschaker niet kunnen afkeuren, omdat er geen technische commentaren in het blad staan, doen ze het met zijn inzicht in de melkprijs. Ik keek het even na in mijn eigen winkel en zag dat een pak echte melk (niet dat waterige spul dat ze bij Matten drinken) daar 95 eurocent kostte.

Zo zie je weer eens hoe scherp de intuïtie van een topschaker is, wat ook bleek in de volgende partij uit de Duitse Bundesliga, waarin Van Wely een mooi positioneel kwaliteitsoffer bracht.

Van Wely (Porz Keulen) - Bacrot (Baden-Baden), Bundesliga 2006 7

<v>1. d4 d5 2. c4 c6 3. Pc3 Pf6 4. e3 a6 5. Pf3 e6 6. b3 Lb4 7. Ld2 0-0 8. Ld3 Pbd7 9. 0-0 Ld6 10. e4 dxc4 11. bxc4 e5 12. c5 Lc7 13. Pa4 exd4 14. h3 Te8 15. Te1 h6 16. Tb1 <l>Tot hier volgden ze de stampartij van deze variant, Kasparov -Gelfand, Linares 1991, waarin zwart 16...Ph7 speelde en verloor. <v>16...Pf8 17. Tb4 <l>Een nieuwe zet. De aanval op d4 ziet er logisch uit, maar toch bereikt wit er weinig mee. <v>17...P6d7 18. Dc2 <l>Na 18. Txd4 is 18...Pe6 goed voor zwart. <v>18...Df6 19. Pxd4 La5 20. Pf5 <l>Wit offert de kwaliteit. Na andere zetten zou zwart makkelijk spel hebben. <v>20..Lxb4 <l>Er viel veel voor te zeggen om de toren te laten staan en meteen 20...Pe5 te spelen. <v>21. Lxb4 Pe5 22. Pd6 Td8 <l>Zwart klampt zich te angstvallig aan het gewonnen materiaal vast. Veel beter was het actieve 22...Lxh3. Als wit dat offer aanneemt krijgt zwart na 23. gxh3 Pf3+ sterke aanval en na 23. Te3 Le6 heeft zwart ook niet te klagen. <v>23. Pb6 Tb8 24. Te3 Le6 25. Lc3 Pfg6 26. Lf1 Dg5 27. Tg3 Dh5 <l>Hierna komt zwart in onoverkomelijke moeilijkheden. Met 27...Df4 kon hij zich misschien nog verdedigen. <v>28. Le2 Dh4 29. Pf5 Df6 30. Pc4 Lxc4 31. Lxc4 <l>Vier onverdrijfbare witte stukken zijn op zwarts koningsvleugel gericht en straks komt de dame er ook nog bij. Wit staat gewonnen. <v>31...Te8 <l>Hij verdedigt zich tegen de dreiging 32. Txg6, maar nu komt iets nog ergers. <v>32. Dc1

Zie nu het diagram

<l>Zwart heeft geen verdediging meer tegen wits vernietigende opmars f2-f4. <v>32...b5 33. Lb3 b4 34. Lb2 Dd8 35. Lxe5 <l>Zwart gaf op. Na 35...Txe5 36. Txg6 of 35...Pxe5 36. Txg7+ is het snel gedaan met hem.

Hans Ree schrijft twee keer per week een column op nrc.nl/schaken. Iedere dag een nieuwe schaakopgave op nrc.nl/schaakopgave

    • Hans Ree