Bescheiden rendement in de papierhandel

Het kon wel eens tijd zijn voor beursbeleggers om het steeds luider geuite vermoeden dat bedrijfsovernames met geleend geld oplichterij zijn te heroverwegen. Toen het Ierse papierconcern Smurfit – dat in 2005 het Nederlandse verpakkingsbedrijf Kappa overnam – vijf jaar geleden voor 3,7 miljard euro van de beurs werd gehaald, vreesden beleggers dat het voor een appel en een ei werd verkocht. Dat de familie-Smurfit bij de transactie betrokken was, maakte geen verschil - ondanks de forse premie die geboden werd en de mening van onafhankelijke commissarissen dat er een eerlijke prijs was geboden.

Uiteindelijk lijken de zorgen bij beleggers over de tot dan toe grootste bedrijfsovername ooit met geleend geld in Europa overdreven te zijn geweest. De hele papiersector heeft het sindsdien slecht gedaan, waardoor de hoop van de bedrijvenopkopers op een vette winst bij een hernieuwde beursintroductie de grond werd ingeslagen. Als gevolg daarvan zullen de op Smurfit geboekte rendementen waarschijnlijk aan de magere kant zijn.

De Amerikaanse investeringsmaatschappij Madison Dearborn legde wellicht zo’n 700 miljoen euro aan aandelen op tafel. Daarvoor kreeg het bedrijf bijna 300 miljoen euro terug via een in 2005 uitgegeven obligatie om een speciaal dividend uit te betalen. Daarbovenop komt de beursgang die het dit jaar hoopt te verwezenlijken. Smurfit zal naar verwachting een winst maken van zo’n 850 miljoen euro. Pas daar de in de sector gangbare vermenigvuldigingsfactor van 8,5 op toe, trek er de nettoschuld van 5,7 miljard euro vanaf en je houdt een aandelenkapitaal van 1,5 miljard euro over. Het belang van Madison zou dan uitkomen op 880 miljoen euro.

Alles bij elkaar zal Madison een rendement op zijn belegging van hooguit 5 procent hebben geboekt. Dat is niet slecht, en beslist beter dan de prestaties van de papiersector in zijn geheel. Maar het is ook niet geweldig, vergeleken met de gemiddelde prestaties van de aandelenbeurzen in het algemeen. Aandeelhouders in Smurfit die het bod van Madison aanvaardden en de opbrengst in een indexfonds hebben herbelegd, zullen minstens even goede rendementen hebben geboekt. En als zij hun belegging op dezelfde manier als Madison zouden hebben ‘opgekrikt’, dan zouden ze het zelfs nóg beter hebben gedaan.

John Paul Rathbone

Patenttrollen tot de orde geroepen

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft deze week met een uitspraak de weg vrijgemaakt voor Wall Street-firma’s om hinderlijke financiële patenten aan te vechten. De belangen zijn groot, want een toename van dubieuze patenten van zogenoemde ‘patenttrollen’ bedreigt een aantal van de voornaamste winstmakers van Wall Street.

Patenttrollen hebben misbruik gemaakt van het patentrecht door steeds meer claims op fundamentele of veelgebruikte financiële technieken te leggen. Vorig jaar werd een recordaantal van 238 patenten in de sfeer van de financiële dienstverlening goedgekeurd, aldus de Financial Times. Hoewel het grootste deel daarvan werd aangevraagd door financiële instellingen, die aldus trachtten hun intellectuele eigendom te beschermen, werden veel andere aanvragen louter uit winstbejag ingediend door individuen of advocatenfirma’s.

Deze financiële patenttrollen verwierven aldus de rechten op een paar alom gebruikte belastingontduikingstactieken en probeerden een percentage van de besparingen te incasseren van degenen die zich van deze technieken bedienen. Sommige banken hebben toegegeven deals met patenttrollen te hebben gesloten, uit vrees dat een rechtszaak hun een miljoenenklant zou kunnen kosten.

Maar het probleem beperkt zich niet tot de markt voor vermogensbeheer. Patenttrollen zijn rechtszaken tegen banken en aandelenbeurzen begonnen wegens het gebruik van technologieën die uiteenlopen van optiewaarderingsmodellen tot algoritmen voor de schermenhandel. Rechtbanken hebben degenen die schuldig werden bevonden aan patentbreuk verboden de betwiste technologieën nog langer te gebruiken. De gevolgen kunnen verwoestend zijn voor een bank, als het betreffende patent bijvoorbeeld betrekking heeft op zoiets fundamenteels als een schema voor het berekenen van de waarde van opties.

De uitspraak van het Hooggerechtshof heeft de rollen nu omgedraaid door Wall Street de middelen in handen te geven om terug te vechten. Nu kunnen zelfs firma’s die patenttrollen een vergoeding betalen voor het gebruik van hun patenten achteraf de geldigheid van die patenten betwisten. Dit is een belangrijke kentering, die het leven voor de patenttrollen waarschijnlijk aanzienlijk zwaarder zal maken en hun lichtzinnige activiteiten aan banden kan leggen.

Het doel van patenten is de bevordering van innovatie door de bescherming van intellectueel eigendom. Maar er is misbruik gemaakt van deze voorziening. Door Wall Street nieuwe wapens in handen te geven om terug te slaan, heeft het Hoogerechtshof het tij doen keren. Daardoor kan nu een begin worden gemaakt met het terugbrengen van de noodzakelijke discipline en nauwkeurigheid in het toekennen van patenten.

David Vise enDwight Cass

Voor meer commentaar uit Londen:www.breakingviews.com.Vertaling Menno Grootveld

    • Dwight Cass
    • John Paul Rathbone
    • David Vise