Weekboek 2

Jean-Marc Van Tol gaat eigen strips uitgeven

Gedragscode voor de literatuurrecensent

Schrijver Joost Zwagerman beschuldigt Arjan Peters, literair recensent van de Volkskrant, van belangenverstrengeling. Peters recenseerde begin december het boek Derde (Contact) van Patricia de Groot. De Groot is sinds 2001 bij Querido de vaste redacteur van Peters’ vrouw, schrijver Désanne van Brederode. In een artikel in Vrij Nederland refereert Zwagerman aan gedragscodes die recensenten in Amerika en Engeland moeten ondertekenen: „Een recensent bespreekt geen boeken van auteurs met wie de recensent of verwanten van die recensent een zakelijke relatie of een gezamenlijk zakelijk belang hebben.”

Een korte zoektocht leert dat Peters al in 2002 het debuut van De Groot gunstig recenseerde. Zwagerman: „De boekenchefs van de grote kranten zeggen dat de gedragscode in de hoofden van hun medewerkers zit.” In 1998 onthulde Zwagerman dat Peters boeken die hij ongunstig had gerecenseerd in de Volkskrant, elders aanprees. Peters werd drie maanden geschorst. Aanleiding voor de nieuwe beschuldiging is Peters’ uitspraak onlangs in HP/De Tijd, dat de schorsing ten onrechte was.

Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes heeft inmiddels een gesprek met Peters gehad. „We zijn als vrienden uit elkaar gegaan.” Boekenchef Wim Wirtz: „De hand van Zwagerman reikt volgens mij niet zo ver, dat zijn epistels tot het ontslag van Volkskrant-redacteuren kunnen leiden.” Querido-uitgever Annette Portegies: „Het zou beter zijn als recensenten in isoleercellen woonden, en boeken bespraken zonder te weten wie de schrijvers waren. Maar in de praktijk hebben veel recensenten banden met uitgeverijen – doordat ze zelf boeken publiceren, bevriend zijn met schrijvers of literaire avonden voorzitten. Betekent dat per definitie dat ze alleen nog positieve recensies schrijven? Welnee.”

„Een schriftelijke gedragscode zou helpen om dit soort vaagheden te vermijden”, vindt Zwagerman. „Ooit werd de Amerikaanse schrijver Michael Chabon, getrouwd met schrijfster Ayelet Waldman, gevraagd of zijn huwelijk nooit problemen opleverde. Chabon antwoordde: ‘Als ik morgen in een krant een zeer complimenteuze recensie schrijf over het boek van de redacteur van mijn vrouw, maak ik me voor de rest van mijn leven ongeloofwaardig.’ ”

Geheime schatten van Du Perron in aantocht

Schrijver E. du Perron (1899-1940) heeft als jongetje strips getekend. Vijf stripverhalen verschijnen volgende week in het tijdschrift Uitgelezen Boeken (Uitgeverij De Buitenkant). Bezoekers van het Symposium Jeugdliteratuur in Tilburg (17 januari a.s.) krijgen de eerste exemplaren. Op dit symposium wordt de jaarlijkse E. du Perron-prijs uitgereikt, aan iemand die bruggen slaat tussen de culturen in Nederland. Genomineerd zijn Ali B., Frank Groothof en Hakim en Karim Traïda. Daarna volgt een debat over de actualiteit van Du Perron.

Biograaf Kees Snoek, initiator van de uitgave, wist al langer van het bestaan van de strips. „In 1990 bezocht ik Alain du Perron, zoon van de schrijver”, vertelt hij. „Toen heb ik een aantal schatten mogen bekijken, waaronder die kinderstrips. Oplettende lezers van mijn biografie E. du Perron. Het leven van een smalle mens wisten het al. Ik heb zelfs een paar blaadjes opgenomen in het fotokatern.” Uitgever Jan de Jong, geheimzinnig: „Alain du Perron heeft een kist waar nog veel meer van dit soort dingen in zitten…”

Kleine Du Perron tekende bloederige actie. Indianen met messen en geweren, zeerovers met zwaarden, mannen op paarden, mannen met baarden. Eén strip is een compleet verhaal in keurig schoolschrift. ‘Bah! riep Delmar, Mij in den grond boren. Dan hebt ge veel te doen hoor! Ik heb een 84 ponder! O’ Creeck grijnslachte. Ik heb een grooter schip, zei hij, en 48 kanonnen terwijl gij slechts 34 hebt. Hum! Ik vrees u niet! zei Delmar.’ www.uitgeverijdebuitenkant.nl.

Jean-Marc Van Tol gaat eigen strips uitgeven

Jean-Marc van Tol, tekenaar van onder meer Fokke en Sukke, begint zijn eigen uitgeverij, Catullus (www.catullus.nl). Van Tol wil hier speciale projecten uitgeven, zoals De historische canon van Fokke en Sukke – mét voorwoord van Frits van Oostrom. „Met Catullus wil ik wat nieuwe dingen proberen”, zegt Van Tol. „Uiteraard in goed overleg met mijn uitgevers, De Harmonie en Interstat.” Een ambitieus project. „Stripwinkels zijn aan het wegkwijnen. Gewone boekwinkels willen alleen maar standaardstrips verkopen. Je moet een bestseller als Fokke en Sukke achter de hand hebben om minder bekend werk te kunnen pushen. Dat terwijl graphic novels in andere landen booming business zijn. Ik wil gaan proberen om in kleinere boekhandels een kast met onbekende stripboeken neer te zetten. Boekhandel Donner in Rotterdam heeft al zo’n stripschap en dat is een daverend succes.”

Deze hypermoderne uitgever is direct aanspreekbaar via een chatbox op zijn site. Uiteindelijk wil hij strips aanbieden via internet, zoals muzikanten al doen met hun werk. Gaat hij ook onbekend talent uitgeven? „Ik weet nog niet hoe goed ik ben in zaken doen. Daarom probeer ik het eerst met mijn eigen werk. Als ik dan op mijn bek ga is het niet zo erg.”