Reacties Vertalië

Op hun nieuwe weblog www.nrc.nl/vertalie riepen Henkes en Bindervoet pittige reacties op met hun kritiek op de Asterix-vertaling. Hieronder een selectie.

Marianne Kelderman, zelf opgeleid als vertaler, vindt dat de oude Asterix-namen gewoon bij het Nederlands zijn gaan horen, hoewel ze moeilijk zijn uit te spreken. Maar zelfs haar negenjarige zoon heeft ze intussen onder de knie. „Waarom een schisma creëren? Er is al zoveel onbegrip tussen de generaties!” Zij nam die avond een van haar (losbladig geworden) Asterix-albums mee onder de dekens.

Emile Schrijver ergert zich aan de „vlakke” nieuwe Asterix-vertalingen, maar wordt „heen en weer geslingerd tussen twee gedachten; „wat ben je toch een man op leeftijd aan het worden, en een heel ander gevoel, namelijk waarom moet het de laatste jaren altijd eenvoudiger? We kunnen toch niet gezamenlijk klagen over de vervlakking in het leesgedrag van jonge mensen en tegelijkertijd steeds ‘hapklaarder’ brokken aanbieden? Houd de fascinatie van het onbekende in stand!”

Frits van der Heide, de vertaler van de nieuwe Asterix-editie, zegt gedreven te zijn door de wens „voor de komende generaties een consequente aanpak van de namen” te leveren door de onvertaalde, Franse namen aan te passen en de ooit wegvertaalde namen terug te halen. Henkes en Bindervoet waren niet gecharmeerd van Van der Heide’s nieuwe namen Heroïx en Kakofonix voor respectievelijk Abraracourcix en Assurancetourix, maar hij vindt hun suggesties – zoals Colerix voor het kortaangebonden stamhoofd en Interpolix voor de bard – „nogal melig”. Hun „enige aardige suggestie” – Nietgoedschixdankwaadschix – is volgens hem al gebruikt, omdat de personages Goedschix en Kwaadschix al bestaan.

Volgens Spaanstalige Ana is het erg lastig om „ingesleten vertalingen van uitdrukkingen of namen los te laten”. Ze maakt een vergelijking met de Don Quichot-vertaling door Barber van de Pol uit 1997. De ‘Caballero de la Figura Triste’ moet daarin als ‘Ridder van de Droevige Figuur’ door het leven, hoewel het Spaanse ‘figura’ evengoed ‘gelaat’ kan betekenen, zegt ze. In haar boekje Cervantes & Co, uit 2000, heeft Van de Pol zich al tegen zulke kritiek verdedigd. Hoewel ze erkent dat haar vertaling een romanisme is en Sancho Panza het ook heeft over het gezicht van zijn meester, gebruikte ze toch ‘figuur’. „Vertalen is verraden: als het dat niet is, is het niet goed [...] dan ontbreekt de literaire kracht”, citeert Ana met instemming Van de Pol. Ana: „Verraad vereist literaire kwaliteiten. Geen goede vertaling zonder literaire kwaliteiten van de vertaler!” (HS)

Rectificatie / Gerectificeerd

Anders dan vermeld in het artikel ‘Reacties Vertalië’ (Cultureel Supplement, 12 januari), liet Don Quichot-vertaalster Barber van de Pol de ‘Caballero de la Figura Triste’ juist niet als ‘Ridder van de Droevige Figuur ’ door het leven gaan, maar vertaalde ze het Spaanse ‘figura’ als ‘gelaat’. Deze vergissing werd gemaakt door de redactie, en niet op het weblog van Henkes en Bindervoet (www.nrc.nl/vertalie).