Ver weg van hip Berlijn

Gymnasiasten, homo’s, allochtonen en jongeren uit arme gezinnen maakten samen een kalender om het imago van de Berlijnse wijk Marzahn-Hellersdorf te verbeteren.

Beelden uit de kalender ‘Unser Berliner Bezirk: Marzahn-Hellersdorf’.

Met de tram vanuit het toeristencentrum van Berlijn naar de buitenwijk Marzahn-Hellersdorf. De rit naar de wijk, die aan het eind van de DDR in een hoog tempo opgebouwd werd om de woningnood er op te lossen, duurt bijna een half uur. De slonzige binnenstad maakt plaats voor een lange reeks enorme witte flatgebouwen. Ze zijn vooral van elkaar te onderscheiden door details: bordeauxrode balkons en zachtgele en lichtblauwe vlakken op de gevel.

Ook hip gekleed Berlijn is dan al ver achter ons. De spijkerbroeken zijn hier van lichte denim, net als de gevelversieringen, en de haren van veel vrouwen flets rood, zoals de balkons van de flats. De jassen zijn zwart of in camouflage, zoals het donkere asfalt en de bomen erlangs in herfstkleuren.

Marzahn-Hellersdorf, waar zo’n 250.000 mensen wonen, staat in Berlijn bekend als een slechte wijk. In de kranten, van serieus tot boulevard, wordt de wijk omschreven als een betonjungle waar seksuele freaks, werklozen, verwaarloosde kinderen, neonazi’s en alcoholici wonen. „Het is een stadsdeel zonder hoop”, schreef het Hamburger Abendblatt.

Jongeren in de voormalige DDR-wijk waren dat slechte imago zat. Ze bedachten een campagne om te laten zien dat het er wél goed wonen is. Met hulp van het plaatselijke maatschappelijk werk kwamen ze met de kalender ‘Unser Berliner Bezirk: Marzahn-Hellersdorf’. Hierin staan naaktfoto’s van en door jongeren tussen de 18 en 24 jaar oud op volgens hen de mooiste plekken in het stadsdeel. Ze poseren zonder iets te bedekken voor het winkelcentrum, in de gigantische parken, voor een kasteel en een molen met de hoogbouw op de achtergrond. Het zijn foto’s die, zo vond de Tageszeitung, aan de onschuldige naaktfotografie uit de DDR-tijd doet denken. Per maand is er bovendien een tekst afgedrukt waarin de jongeren hun liefde voor de buurt beschrijven. Zoals: ‘...omdat hier jong en hip ook vaak gekleurd is.’

Een van de initiatoren is Sebastian Blumreich (23), zelf ook op de kalender te zien. Zelfs in international reisgidsen, vertelt hij, is de buurt een no go area. Je zou er meteen overvallen worden. Hij zegt: „Het is hier natuurlijk niet het paradijs, maar het is hier niet erger dan in andere Berlijnse wijken. Als er in het chiquere Charlottenburg wat gebeurt, dan schrijven ze er maar een kort bericht over, bij ons wordt het meteen gedramatiseerd en komt het hele verleden er weer bij. De media praten elkaar na in plaats van langs te komen.”

Blumreich en de andere jongeren die bij het project betrokken zijn, vinden de realiteit heel anders dan de verhalen. „Ik ben in een flat opgegroeid en wil hier nooit meer weg. Hier is hier niet grauw, zoals iedereen denkt, maar groen, mooi en rustig en tegelijkertijd valt er genoeg te feesten.” Ook, zegt Blumreich, „herkennen we ons niet in het beeld van rechtsradicaal, we zijn juist heel openminded.” De kalender kreeg dan ook als ondertitel ‘Modern, jung, tolerant und sexy.’ Om dezelfde reden werken er allerlei jongeren met verschillende achtergronden aan mee. Gymnasiasten, homo’s, allochtonen, jongeren uit arme gezinnen.

Het was verrassend makkelijk om modellen te vinden voor de kalender, vertelt Blumreich. Ze bedachten het project met een groepje jongeren en iedereen kende wel weer iemand die wilde. „Niet al mijn vrienden deden mee, maar nu ze zien hoe het geworden is, zijn ze allemaal jaloers.”

Dat komt, denkt hij, ook doordat de kalender zo’n succes is geworden. Toch onverwacht trouwens. Van andere soortgelijke, al even succesvolle kalenders, zoals die van de Duitse vuilnismannen en de Britse ‘Calender Girls’ over wie een film werd gemaakt, hadden de initiatiefnemers nooit gehoord. „Het is echt waanzin. Zo veel kranten en tv-stations, zelfs uit het buitenland, hebben aandacht aan ons besteed en zijn hier langs geweest.” Politici reageerden bovendien enthousiast, vertelt hij. „Zij krijgen natuurlijk niet zo makkelijk aandacht voor de positieve kanten van een wijk.”

De kalender is te verkrijgen na donatie van acht euro of meer plus verzendkosten. Het geld dat de kalender opbrengt, gaat naar sociale projecten in Marzahn-Hellersdorf.

De kalender bestellen? jeder-anders-alle-gleich@t-online.de

    • Lukas Keijser