Stroomevangelie

Eurocommissaris Neelie Kroes wil energiebedrijven in de EU splitsen.

Dat moet de onderlinge concurrentie bevorderen.

Molen – nu een café – voor de kerncentrale Doel in België, vlak over de grens met Nederland. Foto AP ** FILE ** - A windmill cafe is situated in front of the cooling towers of a nuclear power plant in Doel, Belgium, in this Thursday Aug, 7, 2003 file photo. The EU will unveil a wide range of proposals on a new energy policy on Wednesday Jan. 10, 2007 in which they will look at using more renewable energy such as wind and biofuels. (AP Photo/Virginia Mayo, File) Associated Press

Het is tijd voor ‘een nieuwe industriële revolutie’, denkt de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Europa moet snel op zoek naar nieuwe, schone, bronnen voor energie. Want zoals het nu gaat, gaat het niet goed. In 2005 werd 57 procent van het gas dat de EU gebruikt, geïmporteerd. Als de huidige trends zich doorzetten, is dat in 2030 84 procent. Olie-importen zouden in die periode groeien van 82 naar 93 procent.

Er moet wat gebeuren, vindt de Europese Commissie, die gisteren een breed energieplan, met ambitieuze doelstellingen presenteerde. Ze wil bijvoorbeeld dat Europa de uitstoot van het broeikasgas CO2 in 2020 heeft verlaagd met 20 procent, ten opzichte van 1990.

Waar het ook niet goed mee gaat, is de concurrentie tussen energiebedrijven in Europa. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Nederlandse eurocommissaris Neelie Kroes (Mededinging) gisteren presenteerde. In theorie is er al sinds 2005 één gas- en elektriciteitsmarkt voor zakelijke gebruikers. Een Portugese fabrikant kan in principe stroom afnemen van een Pools elektriciteitsbedrijf. Maar in de praktijk zijn er allerlei obstakels. Er zijn te weinig leidingen en kabels tussen landen. En in sommige landen worden die pijpleidingen en kabels beheerd door hetzelfde bedrijf dat ook gas of elektriciteit verkoopt. Dat bedrijf heeft er natuurlijk geen belang bij om concurrenten gebruik te laten maken van zijn netwerk.

Kroes stelde gisteren voor energiebedrijven verder te splitsen: in een deel dat energie verkoopt en een deel dat de pijpleidingen en kabels beheert. Ze hoopt steun te krijgen van regeringen voor het idee om die activiteiten helemaal van elkaar te scheiden, zei ze in een vraaggesprek met Nederlandse journalisten.

Waarom is concurrentie zo belangrijk? „Het gaat om de burger”, zegt Kroes. „Wat ik wil, is dat die een keuze heeft, een verantwoorde prijs betaalt, en de zekerheid heeft dat energie wordt geleverd.” Concurrentie kan daar aan bijdragen, denkt ze.

Als er echt één Europese energiemarkt is, met veel pijpleidingen en kabels tussen lidstaten, dan kunnen landen elkaar ook beter helpen in geval van nood. Bijvoorbeeld wanneer een leverancier plotseling de olie- of gaskraan dichtdraait. Afgelopen maandag nog stopte Rusland de doorvoer van olie naar Europa via Wit-Rusland, wegens een conflict met dat land. „Een godsgeschenk”, zegt Kroes, „als het niet zo ernstig zou zijn.” Ze bedoelt dat het belang van een gemeenschappelijk Europees energiebeleid daardoor voor iedereen weer duidelijk werd.

Nu heeft de Commissie vaker geprobeerd te komen tot een beter gecoördineerd Europees energiebeleid. Maar veel landen hadden nooit zo’n zin op dat terrein macht af te staan. Toch is Kroes vol vertrouwen dat het deze keer wel lukt. „We gaan met het evangelie aan de slag”, zegt ze.

    • Jeroen van der Kris