Dirigent Metzmacher blijkt toch job-hopper

Minder dan twee jaar na zijn aantreden kondigt Ingo Metzmacher al zijn vertrek als chef-dirigent aan. Zijn optreden was maar eenmaal verbluffend.

Kasper Jansen

Anderhalf jaar na zijn aantreden kondigde Ingo Metzmacher gisteren alweer zijn vertrek aan als chef-dirigent bij de Nederlandse Opera. Anders dan zijn voorganger Edo de Waart dient hij echter wel zijn driejarig contract uit. De Waart vestigde in 1985 een record door als operachef ontslag te nemen nog voor zijn tweede voorstelling in die functie.

Bijna even opmerkelijk is dat Metzmacher zich in 2005, nog voor zijn aantreden in Amsterdam, liet benoemen tot chef-dirigent van het Deutsches Symphonie Orchester in Berlijn. In september dit jaar begint Metzmacher daar eindelijk en nu zegt hij dat die twee functies niet zijn te combineren. Metzmacher komt in een kil communiqué niet verder dan dat het een „moeilijke beslissing” was geweest. Van een conflict is geen sprake, zegt een woordvoerder. Maar Metzmachers aandeel in de maandag afgesloten Mozart-trilogie was omstreden. Interessant was de mix van ‘authentiek’ met moeizaam bespeelbare natuurhoorns, en eigentijds met gitaar en synthesizer. Teleurstellend was zijn gebrek aan exacte dirigeertechniek, zonder stokje en met slechts onduidelijk wapperende handen. Het Nederlands Kamerorkest klaagde en ook bij de Opera werd tijdens de repetities zijn nonchalance schokkend bevonden. Tijdens de voorstellingen ging het geleidelijk beter. Maar ook in zijn favoriete repertoire, de twintigste-eeuwse muziek, kon Metzmacher zelden het gehoopte absolute topniveau bereiken. Het bleef veelal bij goed, respectabel of uitstekend. Verbluffend was het slechts een enkele keer.

Metzmacher zei bij zijn presentatie in Amsterdam te hopen op een langdurige samenwerking. „Ik ben absoluut geen job-hopper.” Nu geeft Metzmacher dus de voorkeur aan het Berlijnse radio-orkest boven het ambitieuze en internationaal opzienbarende gezelschap van artistiek directeur Pierre Audi, die opera ziet als „een levende kunstvorm die voortdurende verbreding en vernieuwing vereist.” Audi destijds: „Metzmacher is de ideale partner. Hij deelt onze visie en passie.”

Gisteren was de officiële reactie van Audi op het vertrek van de chef-dirigent afgemeten „We respecteren de beslissing van Ingo Metzmacher en passen onze planning voor de komende seizoenen aan aan deze veranderde situatie.”