Liever sukkelen door dorpen dan stilstaan in de file

In heel Nederland zoeken steeds meer automobilisten sluipwegen door dorpen om files te vermijden. „Ze staan hier allemaal te ronken voor het stoplicht.”

Sluiproute N219 afslag Zevenhuizen A12. 08-01-07 © Foto Merlin Daleman verkeer drukte wegen kruispunten Daleman, Merlin

Uitlaatgassen, getoeter en piepende banden. Om gek van te worden. Elke dag rijden er zo’n 17.000 auto’s dwars door het Zuid-Hollandse dorp Zevenhuizen. Zowel ’s ochtends als ’s avonds is het raak, vertelt Willem Visser. Hij woont aan de Burgemeester Klinkhamerweg – het deel van de N219 dat door het dorp loopt. Pal naast zijn voordeur hoopt het verkeer zich op. Dat begint al om zes uur ’s ochtends.

Veel automobilisten gebruiken de weg om de verkeersdrukte op de A13 tussen Den Haag en Rotterdam te vermijden. Ze denken sneller op hun bestemming te zijn, maar staan in Zevenhuizen vaak ook stil. Om het stilstaande verkeer in te halen scheuren auto’s zelfs over de smalste dorpsweggetjes. Met alle gevaren van dien.

„Er wordt gigantisch hard gereden. Heel Zevenhuizen is de klos”, vertelt Visser. Zo’n twaalfhonderd van de ruim zesduizend inwoners van Zevenhuizen wonen langs de N219. De weg zorgt voor veel overlast. „Ze staan hier allemaal te ronken voor het stoplicht”, zegt Els Sleeuwenhoek die dichtbij het centraal gelegen kruispunt woont. „Ik heb het enorm benauwd. Ik weet niet of dat door al die auto’s komt, maar je knapt er in ieder geval niet van op. En het geluid – als hier visite komt, snappen ze niet dat wij er tegen kunnen.”

De weg oversteken is riskant. „Als mijn kinderen uit school kwamen, moesten ze altijd aan de overkant van de weg wachten. Dan haalde ik ze op. Bij het stoplicht oversteken mocht niet, want veel automobilisten rijden door rood”, zegt Sleeuwenhoek. Ze woont 39 jaar aan de Burgemeester Klinkhamerweg. „Toen we hier kwamen wonen was het een landelijk weggetje, met een sloot en een bruggetje. Mijn buurmeisje was altijd aan het rolschaatsen. Dat kun je je nou niet meer voorstellen.”

Zo’n twintig jaar geleden werd besloten dat de Burgemeester Klinkhamerweg dienst zou doen als provinciale weg, om de dijken rondom het dorp te ontlasten, vertelt een woordvoerster van de gemeente Zevenhuizen-Moerkapelle. Dat het aantal auto’s dat elke dag door het dorp zou rijden zo fors zou toenemen – van 4.000 twintig jaar geleden naar 17.000 het afgelopen jaar – had de gemeente niet voorzien. Steeds meer automobilisten gebruiken de route om de drukte op de snelwegen te vermijden.

Patrick Potgraven van de Verkeersinformatiedienst (VID) signaleert dat dit meer en meer gebeurt in heel Nederland. De oorzaak is tweeledig, niet alleen neemt de filezwaarte op de snelwegen toe, zoals blijkt uit cijfers van de VID en de ANWB. Ook maken automobilisten steeds vaker gebruik van navigatiesystemen. Als er file op de snelweg staat, geven de systemen alternatieve routes over provinciale en gemeentelijke wegen.

Automobilisten denken dan eerder op de bestemming te zijn, maar vaak is dat niet zo, zegt Potgraven. „Het is eerder psychologisch – autobestuurders vinden het niet leuk om stil te staan. Als ze rijden, schiet het voor hun gevoel meer op.” Navigatiesystemen geven volgens hem een vertekend beeld. „Alleen de files op de snelwegen zijn zichtbaar, eventuele vertragingen op het onderliggend netwerk – provinciale en gemeentelijke wegen – blijven onopgemerkt.” Er zijn geen concrete cijfers over de hoeveelheid verkeer op provinciale en gemeentelijke wegen. Dit zou er wel moeten komen, vindt Rijkswaterstaat. Momenteel is de dienst aan het kijken hoe het verkeer gemeten zou kunnen worden.

In Zevenhuizen is het inmiddels zo ver dat de N219 wordt omgelegd. „Het zal mij benieuwen wanneer de nieuwe weg er komt”, zegt Willem Visser. Hij woont 46 jaar in de straat. Als secretaris van de bewonerscommissie Burgemeester Klinkhamerweg voert hij al vijftien jaar actie, maar elke keer is er wel wat. „Er is een tunneltje gekomen, zodat mensen niet meer over hoefden te steken, maar dat is een ramp voor fietsen en rolstoelen. De drempels die het verkeer langzamer moesten laten rijden, zorgden voor veel geluidsoverlast, omdat auto’s er alsnog met een rotvaart overheen gingen. Om het vrachtwagenverkeer tegen te gaan is de weg versmald en zijn er paaltjes op het trottoir neergezet, maar nog steeds is het druk.”

De bewonerscommissie kwam met de plannen om de N219 rond Zevenhuizen te leiden. Visser: „Twee ingenieurs uit de straat hebben het traject voor de omleidingsweg ingetekend, maar er werd gewoon niks mee gedaan. We waren verbijsterd dat het zo lang duurde.” Volgens de woordvoerster van de gemeente is de N219 al lang een doorn in het oog voor het gemeentebestuur, maar ze kon weinig doen, omdat het een provinciale weg is.

De nieuwe N219 zou volgend jaar klaar moeten zijn, maar ook bij de provincie is er vertraging. De bewoners van Zevenhuizen hebben inmiddels met de weg leren leven. Els Sleeuwenhoek: „Onze bank staat richting achtertuin. Ik zou niet willen verhuizen. Ik ben geboren in Zevenhuizen en wil hier blijven.” Als de N219 rond het dorp klaar is komt de Burgemeester Klinkhamerweg weer in handen van de gemeente. Het moet een aantrekkelijke en autoluwe straat worden. „Dat hebben we wel verdiend”, vindt Visser.

    • Marjolein van Diggelen