De test

Op een tafel staan acht aardewerken schaaltjes. Elk is gevuld met exact dezelfde hoeveelheid van een lichtgele, zalvige substantie. Onder de schaaltjes liggen papiertjes, type telefoonblok, met daarop de cijfers 1 tot en met 8. Ook op de tafel: 4 servetten, 4 dessertlepels, 4 waterglazen, 1 karaf gevuld met water, 4 balpennen, 4 A4’tjes waarop eveneens de cijfers 1 tot en met 8. Het is zaterdag 6 januari, 12.10 uur. We bevinden ons in het nrc.nextkooklaboratorium, waar op dit moment een zogenaamde pu-test plaatsvindt. Rondom de tafel vier gerenommeerde pu-wetenschappers, te weten prof. DHM, prof. MP, prof. BP en onderzoeksleider prof. JV.

Prof. JV legt uit wat er van het panel wordt verwacht. De inhoud van de schaaltjes dient te worden beoordeeld op smaak en consistentie. Die beoordeling moet leiden tot het toekennen van een cijfer tussen 0 en 5, waarbij 0 het minst positieve oordeel vormt en 5 het meest positieve. Behalve prof. JV, weet geen van de testers precies wat er getest wordt. Tijdens de proeverij zijn we getuige van de volgende conversatie. Prof. MP: „Ik vind nummer 7 het lekkerst. Zal je zien dat die uit een pakje komt.” Prof. BP: „Volgens mij zijn de nummers 3, 4, 5 en 6 hetzelfde.” Waarop prof. DHM aan prof. JV vraagt: „Neemt u ons in de maling, professor?”

Als alle wetenschappers hun lepel en pen hebben neergelegd is het 12.33 uur. Terwijl prof. JV aan het rekenen slaat, ontfermt prof. DHM zich over de restanten van het onderzoeksmateriaal. Om 12.38 uur, wanneer haar collega is uitgegeten, maakt prof. JV de opzet van de pu-test en de resultaten bekend. „Het doel van deze test was tweeledig. Ik wilde weten wat de lekkerste aardappel is voor pu. En ik wilde weten of pu met melk lekkerder is dan met kookwater, of andersom. Daarom kookte ik 4 verschillende aardappelrassen, splitste de gekookte aardappels en maakte van de ene helft pu met melk en van de andere helft pu met water. Aan alle pu’s voegde ik dezelfde hoeveelheid boter, zout en peper toe. De 8 verschillende pu’s serveerde ik in identieke schaaltjes. Op de onderkant plakte ik een etiketje waarop ik de inhoud beschreef: BW, BM, DW, DM, EW, EM, FW, FM. Op die manier wist ook ik tijdens het testen niet welke pu ik proefde.”

„En dan nu de resultaten.” Met gevoel voor suspense laat prof. JV een korte stilte vallen. „Met 18 punten het positiefst beoordeeld, is nummer 7, de pu van Eigenheimers met kookwater.” Onder de professoren klinkt instemmend gebrom. Prof. JV: „Laten we onze persoonlijke gevoelens bewaren tot de nabespreking. Op de laatste plaats, met 8 punten, is geëindigd de pu van biologische Bimonda’s met melk.”

„En de melk-versus-kookwaterkwestie?” vraagt prof. MP, die zichtbaar opgelucht is nu hij geen pakjespu blijkt te hebben goedgekeurd. Prof JV: „De gezamenlijk melkpu’s hebben 48 punten behaald, de waterpu’s 51.” Vier professoren schudden teleurgesteld het hoofd: 51 tegen 48 is statistisch niet significant.

Lees alle uitslagen van de pu-test en praat erover mee op www.nrc.nl/kokenetc. Daar vind je ook diverse recepten voor aardappelpuree.

    • Janneke Vreugdenhil