Studenten hbo niet klaar voor internet

Enige tijd geleden luidde de Onderwijsraad de alarmklok over de gebrekkige taalbeheersing en rekenvaardigheid van studenten in het hoger onderwijs. De oorzaak ligt volgens de raad in het voortgezet onderwijs, waar in het kader van het Nieuwe Leren kennisoverdracht in de ban is gedaan. Volgens de ideologie van het Nieuwe Leren kunnen leerlingen uitsluitend ‘zelfstandig’ kennis verwerven. Belangrijke stadia in het leerproces als training en herhaling worden in het huidige onderwijs systematisch overgeslagen, ten gunste van ‘leukere’ activiteiten als toepassing en reflectie. Wát er toegepast moet worden en waaróp gereflecteerd, is echter steeds minder duidelijk.

Verdedigers van het Nieuwe Leren doen hun best de ernst van de problemen te ontkennen dan wel te bagatelliseren. Daarom een voorbeeld uit de praktijk.

Sinds het begin van dit studiejaar geef ik Nederlands in het hbo. Het afsluitende tentamen bestaat onder meer uit een schrijfopdracht naar aanleiding van een casus. Opzet en moeilijkheidsgraad zijn vergelijkbaar met de Correspondentieopdracht Nederlands van de vroegere meao . Maar als ik de normering van dat examen op het hbo-tentamen toepas, zou vrijwel geen van de studenten een voldoende halen. Die normering behelst onder meer dat een brief maximaal vijf foutieve werkwoordsvormen of tien andere spel-en stijlfouten mag bevatten. Zo ishet niveau van (deze) hbo-studenten qua schriftelijke taalbeheersing in tien jaar gedaald tot onder dat van de vroegere meao-leerling.

Kunnen we van hbo-studenten eisen dat ze in staat zijn een tekst te schrijven met een beperkt aantal spel- en taalfouten, of is deze oude meao-norm niet meer ‘van deze tijd’? Is het echt zo erg als iemand ‘ik weet wat dat betekend’ schrijft? Iedereen begrijpt toch wat hij bedoelt? Dit standpunt heb ik nog door weinig voorstanders van het Nieuwe Leren horen verdedigen. Waarschijnlijk vanwege het evidente verband tussen schrijf- en leesvaardigheid. Studenten die niet kunnen spellen en formuleren, lezen doorgaans ook beroerd.

In alle vormen van het Nieuwe Leren speelt internet een cruciale rol. En wat heb je aan internet, als je niet goed kunt lezen en schrijven?

Het probleem is dat de door het Nieuwe Leren vooronderstelde lees- en schrijfvaardigheid niet binnen datzelfde Nieuwe Leren door jongeren verworven wordt.

Martin Slagter is docent Nederlands en filosofie. Hij is lid van de vereniging Beter Onderwijs Nederland.

    • Martin Slagter