Moskou: Minsk stal olie

Een olieraffinaderij in de Wit-Russische stad Mozyr, dat ligt aan de Droezjba-pijpleiding. Hier wordt Russische olie verwerkt en doorgevoerd naar het Westen. Foto Reuters An oil refinery located on a branch of the Druzhba oil pipeline is lit in the early hours of the morning in Mozyr, some 300 km (186.3 miles) southeast of Minsk January 9, 2007. Russia, accusing Belarus of stealing oil from a major pipeline, has shut off crude exports to its western neighbour, halting supplies to Poland and Germany and threatening wider disruptions in central Europe. REUTERS/Vasily Fedosenko (BELARUS) REUTERS

Rusland heeft de doorvoer van olie naar Europa via de hoofdpijpleiding Droezjba stilgelegd wegens een hoog opgelopen conflict met Wit-Rusland. Gisteren werd er aanvankelijk van uitgegaan dat het Wit-Rusland was dat de kraan had dichtgedraaid; pas later werd duidelijk dat Rusland dat zelf had gedaan.

Rusland draaide de oliekraan dicht nadat Wit-Rusland volgens directeur Vainsjtok van oliepijpleiding-monopolie Transneft gisteren „zonder enige waarschuwing vooraf illegaal olie begon af te tappen”. Vanochtend had het land al 79.000 ton olie gestolen, aldus Vainsjtok.

Een woordvoerder van Wit-Rusland bevestigt dat het land zich gedwongen voelde maatregelen te nemen „om de economische schade te compenseren die gevolg is van een schaarste aan energie.”

De Europese Unie vindt het „niet acceptabel” dat Rusland de pijpleiding heeft afgesloten. Dit zeiden de Duitse bondskanselier Merkel als voorzitter van de EU en Commissievoorzitter Barrosso vandaag in Berlijn. „Dit verstoort het vertrouwen” , zei Merkel.

Polen en Duitsland ontvangen jaarlijks 18 en 20 miljoen ton olie via de Droezjba. Met strategische oliereserves van 70 en 130 dagen komen de landen niet onmiddellijk in problemen, zo stelt EU-commissaris Andris Piebalgs, verantwoordelijk voor de energievoorziening.

Rusland en Wit-Rusland, tot voor kort trouwe bondgenoten, zijn in een bitter energiedispuut verwikkeld. Vorige maand dreigde Rusland de gaskraan dicht te draaien als Wit-Rusland niet instemde met een verdubbeling van het gastarief tot honderd dollar per duizend kubieke meter – bij het huidige prijspeil is dat een vriendenprijs – en de verkoop van de helft van de Wit-Russische gasdistributeur Beltransgaz. [Vervolg OLIE: pagina 4]

OLIE

Ruzie Moskou en Minsk hoog opgelopen

[Vervolg van pagina 1] Wit-Rusland tekende op de valreep met grote weerzin een akkoord: twee minuten voor op 1 januari door Moskou de kraan zou worden dichtgedraaid. Daarmee was het probleem van de onlangs ingevoerde exportheffing van 180 dollar per ton Russische olie nog niet uit de wereld. Die heffing is een zware slag voor de Wit-Russische economie. Tot dusver kon Wit-Rusland olie in het kader van een douane-unie met Rusland gratis importeren, bewerken en exporteren: een regeling waarvan Russische olieconcerns en de Wit-Russische schatkist enorm profiteerden. De exportheffing kost Minsk zeker een miljard dollar per jaar.

De Wit-Russische president, Aleksandr Loekasjenko, beloofde vorige week woedend een doorvoerheffing van 45 dollar op elke ton Russische olie en een verhoging van de huur van grond voor Russische pijpleidingen en militaire installaties in Wit-Rusland. Moskou stelt dat zijn buurland dat niet eenzijdig kan doen.

De oliepijpleiding Droezjba (Vriendschap) is de grootste transportader van West-Siberische olie naar Europa. Met vierduizend kilometer is het ook de langste pijpleiding ter wereld. De leiding heeft een capaciteit van 1,2 tot 1,4 miljoen vaten olie per dag. Bij de Russische grensstad Brjansk splitst de Droezjba in een noordelijke en zuidelijke tak, die beide deels over Wit-Russische bodem lopen. De zuidelijke loopt naar Oekraïne, Tsjechië en de Balkan, de noordelijke naar Polen, Letland en Litouwen. In Slowakije, dat bijna volledig is aangewezen op Russische olie en dat beschikt over een oliereserve voor 73 dagen, werd gisteren gezegd dat geen Russische olie meer binnenkomt. Hongarije liet weten dat de druk in de pijpleiding is gedaald.

In Duitsland, dat twintig procent van zijn oliebehoefte dekt met Russische olie, maakt men zich vooralsnog weinig zorgen over de stopzetting van de toevoer, gezien de oliereserve voor 130 dagen. Bondskanselier Angela Merkel opperde wel dat Duitsland zijn beleid van minder atoomenergie moet heroverwegen. „We moeten energie besparen, we moeten op hernieuwbare energie inzetten en we moeten ons natuurlijk afvragen wat de gevolgen zijn als we de kerncentrales uitschakelen”, aldus Merkel.