Leven en laten leven

Vannacht heb ik van de formatie gedroomd. Ik zag de heren aan tafel zitten in een chic restaurant. Bos moest van Balkenende eerst bestellen, hij had de verkiezingen verloren. Bos bestelde een rode wijn. Daarop vroeg hij Balkenende of hij vond dat Nederland geregeerd kon worden door een premier die een kind had laten aborteren.

Balkenende antwoordde dat het hem niet wenselijk leek wanneer berouw de basis vormde van de regering. „Dus jij denkt dat abortus moet leiden tot berouw?” vroeg Bos geërgerd. Balkenende glimlachte arrogant. Hij wist dat Bos in dit gezelschap alleen gelijk zou krijgen van PvdA’er Tichelaar. En die was veel te doorgepolderd om het hem te geven.

Zo ging het uren door. Bos bracht een ethisch standpunt in de vorm van een vraag naar voren. Balkenende gaf er een nietszeggend christelijk antwoord op en zo joeg hij Bos steeds meer op de kast. „Vind je dat mensen recht hebben op euthanasie?” vroeg Bos op enig moment. „Ieder mens heeft het recht om goddeloos te leven”, antwoordde Balkenende. „Dus mensen die euthanasie plegen zijn goddeloos?!” vroeg Bos. Het werd nogal vermoeiend. Voor de heren aan tafel, voor mij. En met name voor Rouvoet, die zich aan de discussie onttrok maar op enig moment uitriep: „Heren, leven en laten leven.”

De zes onderhandelaars en de informateur keken elkaar aan. Dat was helemaal geen gek motto. Een snelle zoekactie op het internet leerde dat het populair is. Van GroenLinks tot de VVD, van Veenendaal tot Maastricht wordt het gebruikt. ‘Leven en laten leven’. Je kunt er van alles in kwijt: barmhartigheid, solidariteit, naastenliefde. Vooral het ‘laten leven’, sluit goed aan op de standpunten van de ChristenUnie inzake euthanasie en abortus. Duurzaamheid past ook mooi bij laten leven. Leven als actieve zorgplicht van de overheid past goed bij de ouderenzorg en de sociale zekerheid. ‘Leven en laten leven’ is het ultieme poldermotto, vond ook Wijffels. De tolerante wortels van de Nederlandse samenleving komen er subliem in tot uiting.

Ik werd zwetend wakker. Ik vrees dat het echt zo zal gaan.

Menno van der Veen

Publicist en programmamaker bij de Balie in Amsterdam.