Fiat Klaus voor ‘treurige’ coalitie

De Tsjechische president Václav Klaus heeft na drie weken weifelen alsnog zijn zegen gegeven aan een nieuwe regering, hoewel hij de voorgestelde coalitie „ongelooflijk treurig” blijft vinden. Mirek Topolanek, de rechtsliberale kandidaat-premier, presenteerde vóór Kerst, voor de tweede maal, een coalitie met christen-democraten en groenen. De alliantie met de linkse milieupartij is Klaus een doorn in het oog.

Dagblad Lidové noviny verweet de president gisteren gebrek aan pragmatisme. Hij is „een verwarde ideoloog”, die de ernst van de situatie onvoldoende inziet. Tsjechië heeft al zeven maanden geen regering. Het land heeft de invoering van de euro al voor onbepaalde tijd moeten uitstellen en cruciale hervormingen zijn op de lange baan geschoven.

De verkiezingen van juni vorig jaar splitsten het parlement precies in twee kampen, zonder werkbare meerderheid. Topolaneks eerste regering strandde om die reden en ook de kansen van zijn nieuwe regering worden niet hoog ingeschat.

De kandidaat-premier zal met de linkse oppositie gaan praten over gedoogsteun. Als dat mislukt wil hij gaan praten met twee parlementariërs die zijn gedeserteerd uit het sociaal-democratische kamp. Hun afwezigheid tijdens de stemming zou Topolanek even een meerderheid kunnen geven. Maar een van hen gaf onlangs al te kennen dat hij de plannen van Topolanek te rechts en daarom onacceptabel vindt. De andere zou overwegen terug te gaan naar de sociaal-democraten. En president Klaus is tegen een regering die afhankelijk is van ‘muiters’.

Als Topolanek de komende weken faalt kan er een zeer gecompliceerde situatie ontstaan. Formeel mag de parlementsvoorzitter voor de derde formatieronde een nieuwe kandidaat-premier aanwijzen. De huidige voorzitter is een sociaaldemocraat, maar hij werd indertijd gekozen op voorwaarde dat hij vóór een eventuele derde ronde zou aftreden. Die voorzitter gaf onlangs aan zich aan die belofte te zullen houden. Het parlement zal dan eerst overeenstemming moeten bereiken over zijn opvolging, voordat aan de derde formatieronde kan worden begonnen.