Europa krijgt even geen olie via Wit-Rusland

De aanvoer van Russische olie aan Europa via de hoofdpijpleiding Droezjba is stilgelegd wegens een hoog opgelopen dispuut tussen Rusland en buurland Wit-Rusland.

Rusland draaide de oliekraan dicht nadat Wit-Rusland volgens directeur Vainsjtok van oliepijpleiding-monopolie Transneft gisteren „zonder enige waarschuwing vooraf illegaal olie begon af te tappen”. Vanochtend had het land al 79.000 ton olie gestolen, aldus Vainsjtok. Een woordvoerder van Wit-Rusland bevestigt dat „wij ons gedwongen voelden maatregelen te nemen om de economische schade te compenseren die het gevolg is van een schaarste in energiebronnen”.

Polen en Duitsland ontvangen jaarlijks 18 en 20 miljoen ton olie via de Droezjba. Met strategische oliereserves van 70 en 130 dagen komen de landen niet onmiddellijk in problemen, zo stelt EU-energiecommissaris Piebalgs. Wel eist hij een ‘gedetailleerde verklaring’ van Rusland en Wit-Rusland voor de problemen. Energie-analisten vermoeden dat de sluiting van de Droezjba bijdraagt aan een verhoging van de olieprijs tot 57 dollar per vat.

Rusland en zijn kleine buurland Wit-Rusland, tot dusver trouwe bondgenoten, zijn in een bitter energiedispuut verwikkeld. Vorige maand dreigde Rusland de gaskraan dicht te draaien als Wit-Rusland niet instemde met een verdubbeling van het gastarief tot 100 dollar per duizend kuub – bij het huidige prijspeil een vriendenprijs - en de verkoop van de helft van de Wit-Russische gasdistributeur Beltransgaz.

Wit-Rusland tekende op de valreep met grote weerzin een akkoord: twee minuten voor Nieuwjaar. Daarmee was het probleem van de nieuwe exportheffing van 180 dollar per ton Russische olie nog niet uit de wereld. Die heffing is een zware slag voor de Wit-Russische economie. Tot dusver kon Wit-Rusland olie in het kader van een douane-unie met Rusland gratis importeren, bewerken en exporteren: een regeling waarvan Russische olieconcerns en de Wit-Russische schatkist enorm profiteerden.

De Wit-Russische dictator Loekasjenko beloofde vorige week woedend een doorvoerheffing van 45 dollar op elke ton Russische olie en een verhoging van de huur van grond voor Russische pijpleidingen en militaire installaties in Wit-Rusland. Moskou stelt dat zijn buurland dat niet eenzijdig kan doen.

De Droezjba (Vriendschap) is de grootste transportader van West-Siberische olie naar Europa en heeft een capaciteit van ruim een miljoen vaten olie per dag. Met vierduizend kilometer is het ook de langste pijpleiding ter wereld.

    • Coen van Zwol