Shell had ‘grote moeite’ met Russische druk

Het Nederlands-Britse energieconcern Shell had grote moeite met de manier waarop de Russische overheid druk uitvoerde op het reusachtige olie- en gasproject Sachalin II, om daarmee het Russische staatsbedrijf Gazprom bij het project betrokken te krijgen. Dat zei bestuursvoorzitter Jeroen van der Veer van Shell gisteren in een radio-interview bij de NOS.

„Wat we niet hebben zien aankomen is de enorme druk via de milieukant”, zei Van der Veer. De Russische overheid beschuldigde de uitvoerders van Sachalin II, een project dat door Shell werd geleid, veelvuldig van milieuovertredingen en dreigde het project stil te leggen. Maar volgens Van der Veer heeft zijn bedrijf er juist alles aan gedaan om tijdens de uitvoering van dit complexe project rekening te houden met het milieu. Als gevolg van de Russische druk hebben Shell en de andere twee, Japanse, aandeelhouders in het project drie weken geleden de helft van hun belang afgestaan aan Gazprom. Dat heeft nu 50 procent plus één aandeel van Sachalin II in handen.

De Shell-topman noemde de onderhandelingen met de Russen „de lastigste” die hij ooit had meegemaakt in zijn carrière. „Het is een klassiek voorbeeld dat je nooit grootschalige projecten kunt doen in grondstoffen zonder dat je een regering achter je hebt.” Onder leiding van president Poetin heeft Rusland de controle over zijn grondstoffen, zoals olie en gas, naar zich toe getrokken om als staat meer van de opbrengsten te profiteren en om de grondstoffen indien nodig in te zetten als politiek wapen.

Van der Veer benadrukte hoe belangrijk het voor Shell was om het grootste gecombineerde olie- en gasproject ter wereld zo snel mogelijk weer op gang te krijgen. „Ons project moet in het jaar 2009 voor 10 procent in de aardgasbehoefte van Japan voorzien. En voor 7 procent in die van Zuid-Korea. Het wegvallen van Sachalin II zou grote gevolgen hebben gehad voor die landen.”

Of de kritiek van voorzitter Barroso van de Europese Commissie en van premier Balkenende op de Russische tactiek invloed heeft gehad op de uitkomst van de onderhandelingen, zegt Van der Veer niet te weten. „Op indirect wijze kan het wel helpen, denk ik.”

Voor zijn meerderheidsbelang heeft Gazprom 7,5 miljard dollar (5,7 miljard euro) betaald aan de drie aandeelhouders in Sachalin II. Volgens Van der Veer zal Shell geen moeite hebben met de besteding van de miljarden uit die deal. In 2015 wil het bedrijf betrokken zijn bij tien zogeheten mammoetprojecten, die zeer groot en complex zijn. „Onze investeringen liggen nu boven de 20 miljard dollar per jaar. We praten hier dus over ongeveer drie maanden aan investeringen.”