‘Mozart is voor mij het hier en nu’

Jazzpianist Chick Corea speelt deze week jazz tijdens een aantal optredens in ons land in de geest van Mozart met Amsterdam Sinfonietta. ,,Mozart was een groot improvisator.”

Chick Corea: „De term jazz is misleidend, te breed en te veel omvattend.” (Foto Lex van Rossen) Amsterdam, 4-1-2007: CHICK COREA tijdens repetitie foto lex van rossen T.A.V. MUZIEKREDAKTIE Rossen, Lex van

Kan Mozart klinken als jazz? Ja, meent de Amerikaanse jazzpianist, componist en bandleider Chick Corea. Want Mozart was een groot improvisator. „Voor het creëren van een compositie is een grote mate van vrije improvisatie nodig”, zegt Corea.

„Mozart wilde zijn optredens steeds actueel laten zijn, fris en nieuw. Hij componeerde dan snel een nieuw concert, zonder daar van te voren al veel van te noteren. Zijn solo improviseerde hij ter plekke. Dat is zonder meer a very jazzy state of mind.”

Ooit onderzocht Chick Corea (65) in de groep van Miles Davis de mogelijkheden van een fusie tussen jazz en rock. Hij speelde free jazz in zijn groep Circle, bracht fusion doordrenkt met funk en latin met Return to Forever en de Chick Corea Elektric Band.

Zijn klassieke verkenningen waren door de jaren heen spaarzaam maar ze bleven niet onopgemerkt. Zo bracht hij in 1983 al eens Mozarts Concert voor twee piano’s in het Concertgebouw en schreef hij in 1999 zijn eerste pianoconcert.

Voor de viering van het internationale Mozartjaar werd de jazzmusicus in Wenen gevraagd zijn licht over Mozart te laten schijnen. Dus bracht hij in juli 2006 met de Bayerische Kammerphilharmonie een gloednieuw pianoconcert in zes delen The Continents ‘In the Spirit of Mozart’ én Mozarts Pianoconcert nr 24 KV 491.

Deze week is Corea in Nederland. Hij studeert datzelfde programma in met het Amsterdam Sinfonietta en zijn jazzkwartet. Ze geven vijf concerten. Een kenner van Mozart is de jazzmusicus niet. Wel een liefhebber – in het bijzonder van de mineurconcerten. „Ik voel me erg aangetrokken tot de hoeveelheid dramatiek, dynamiek en emotie”, vertelt Corea. „Juist in de mineurstukken doen de thema’s, ritmiek en frasering me denken aan jazz. Ik hoor het zoeken naar vrijheid erin terug.”

Door een samenspel met de inmiddels overleden Oostenrijkse pianist Friedrich Gulda maakte Corea ooit kennis met Mozart. „Onbeschrijfelijk mooi.” Wist Gulda altijd de grenzen van de klassieke muziek op te rekken, ook Corea plaatst Mozart expliciet in het heden. Hij wil niet omkijken. Het uitgangspunt is „instant creatie”.

„Mozart is voor mij: hier en nu. Hoewel het orkest vooral van bladmuziek speelt, improviseer ik met mijn kwartet op de geschreven noten. We interpreteren Mozarts lijnen. We bouwen er soms wat omheen en veranderen hier en daar wat.”

Zo improviseert Corea tijdens het pianoconcert in de cadens wild en vrijuit. Dat de klassieke liefhebber wellicht moeite heeft met zulke improvisaties, kan hij begrijpen. „Maar dat verschilt per persoon denk ik. Kunst is een kwestie van smaak. Dit strijkorkest en mijn jazzkwartet zijn elkaars uitersten, maar er is een mooie combinatie te maken. Ik heb mijn musici geselecteerd op basis van hun flexibiliteit. Ze zijn minstens zo geboeid door klassieke muziek als jazz.”

Corea’s pianoconcert The Continents bestaat uit zes delen de namen van de continenten.

„Toen ik mijn stuk had voltooid, bemerkte ik dat ik voor ieder deel invloeden en benaderingen had gebruikt uit verschillende werelddelen.”

Het deel Antarctica vormt een echt ritmische uitdaging voor het orkest. „Ik heb het turbulente thema onderverdeeld in het orkest. Het thema springt dus rond. Wanneer de violen slechts vier noten spelen, pakken de blazers die weer razendsnel over. Dat hebben we samen echt heel langzaam moeten verkennen. Ik merk dat mijn concert met jazz en latininvloeden totaal nieuw is voor het orkest. Het zou eigenlijk even moeten bezinken.”

Dat het Amsterdam Sinfonietta werkt zonder dirigent noemt hij een voordeel. „Ik kan nu meer mijn eigen stempel op de muziek drukken.” Hoewel Corea vorig jaar de European Classical Piano Award ontving, benadrukt hij geen klassiek pianist te zijn.

„Voor mij is klassieke muziek een studie, met componisten van wie ik veel heb geleerd en inspiratie kreeg. In het bijzonder de pianocomponisten die ook hun eigen groepen vormden, zoals Mozart en Bach deden. Met de term jazz kan ik echter ook weinig. Die is misleidend, te breed en te veel omvattend. Wat mij betreft geef je in muziek slechts aan of het een vrije val wordt, of strikt gespeelde muziek. En de rest doet er weinig toe.”

Chick Corea en Amsterdam Sinfonietta. Concerten: 9/1 Stadsgehoorzaal Leiden; 10/1 Muziekcentrum Vredenburg Utrecht; 11/1 De Doelen, Rotterdam; 12/1 Concertzaal Tilburg. www.sinfonietta.nl