Komt de prins naar de rechter of niet?

Dat is vandaag de vraag in België. De prins is prins Laurent, de jongste zoon vanlaurent.jpg koning Albert. Hij mag worden opgeroepen in een fraudezaak, zo heeft de rechter in Hasselt vanmorgen bepaald. Als getuige. Maar in de media lijkt het al weken of Laurent ook verdachte is. Geheel onlogisch is dat trouwens niet. Het is een rare zaak. En prins Laurent (43) is al jaren een dankbaar onderwerp voor de Belgische pers. Vanwege zijn liefde voor honden en snelle auto’s kreeg hij bijnamen als Monseigneur Woef en Prins Plankgas. Omdat hij te hard had gereden, moest hij in 1987 zijn rijbewijs een tijdje inleveren.
In 2004 zorgde Laurent voor politieke ophef toen hij bekendmaakte dat hij een moslim had gekozen als ‘peter’ van zijn dochter: de oudste zoon van de voormalige sjah van Iran. Het zorgde voor diplomatieke problemen tussen dat land en België.
Vorig jaar ontstond opnieuw een relletje rond Laurent. De prins had niet, zoals gebruikelijk, gratis foto’s verspreid van zijn pasgeboren tweeling. De beelden bleken voor 15.000 euro verkocht aan weekblad Story.
En nu wordt hij misschien de eerste Belgische prins die mag figureren in een rechtzaak. Als er een kans is dat hij komt, ga ik morgen kijken. Wordt vervolgd. Hieronder vast een verhaal dat ik schreef voor de krant van vandaag.

Prins Laurent heeft zijn wintersportvakantie uitgesteld. Morgen schrijft hij misschien geschiedenis en daarvoor moet hij in het land zijn. De kans is groot dat de jongste zoon van de Belgische koning Albert dinsdag voor de rechter moet verschijnen. Een wet, die nog dateert uit de tijd van Napoleon, verhindert in principe dat Belgische prinsen kunnen worden gedagvaard. Maar vlak voor het weekeinde tekende koning Albert een besluit dat een uitzondering op die regel mogelijk maakt - per fax, vanaf zijn vakantieadres in Italië.
Laurent is vooralsnog slechts een getuige in de zaak die vanmorgen in Hasselt begon. Daar staan twaalf personen terecht die ruim 2 miljoen euro van de marine zouden hebben verduisterd met behulp van valse facturen. Een deel daarvan, 150.000 euro, werd volgens justitie gebruikt om de villa van Laurent op te knappen. Een van verdachten is de ex-vleugeladjudant van prins Laurent.
De affaire roept tal van vragen op. Was de prins op de hoogte van de herkomst van het geld? En zo nee, is het normaal dat zijn huis wordt opgeknapt zonder dat hij zich afvraagt wie dat betaalt?
Koning Albert leek naar de affaire te verwijzen in zijn jaarlijkse kersttoespraak. Hij merkte op dat er de laatste tijd regelmatig sprake was „van misbruik van gemeenschapsgelden”. Maar, zei de koning: „Niemand staat boven de wet.” De media interpreteerden die toespraak massaal als een vaderlijke oorvijg voor Laurent.
Laurents naam verscheen de afgelopen week vrijwel dagelijks op de voorpagina’s van kranten - aan beide zijden van de taalgrens. Wat de affaire voor het koningshuis extra pijnlijk maakt, is de felheid van de Vlaamse reacties. De Walen zijn bang dat België wel eens uit elkaar zou kunnen vallen, zoals een nepdocumentaire daarover onlangs liet zien. In het zuiden vinden velen het daarom niet gepast om kritiek te leveren op een instituut dat staat voor de eenheid van het land.
Maar in het noorden, waar sommige politici openlijk flirten met een onafhankelijk Vlaanderen, wordt de affaire aangegrepen om enkele fundamentele vragen te stellen over de zin en onzin van de monarchie. Wordt het geen tijd dat die een zuiver ceremonieel karakter krijgt? Dat kan worden geregeld na de verkiezingen van dit voorjaar, wordt er van Vlaamse zijde geopperd. De Belgische koning is nu nog meer dan een lintjesknipper. Hij mag bijvoorbeeld ook wetten ondertekenen en formateurs aanwijzen.
Een andere vraag die Vlaamse politici de afgelopen dagen stelden: waarom ontvangen leden van het koninklijk huis nog zo veel geld van de overheid? Prins Laurent krijgt jaarlijks een toelage van 300.000 euro. Terwijl hij maar liefst tien familieleden heeft die eerder in aanmerking komen voor de troon dan hij: zijn oudere broer en zus én al hun kinderen. Waarom gaat hij niet gewoon werken, zoals de Nederlandse prinsen doen, vroeg een commentator van de Vlaamse krant De Morgen.
Enkele verdachten in de rechtszaak, die vandaag begint, lieten zich de afgelopen weken interviewen. Ze bevestigden het beeld dat al bestond van Laurent: een nietsnut die alle regels aan zijn laars lapt. Een van die verdachten verklaarde ook dat de prins van „alles” op de hoogte was.
Maar waarom besloten de verduisteraars de villa van Laurent op te knappen? Volgens justitie dachten de beklaagden dat ze niet zouden worden aangepakt wanneer er een prins in het spel was.
Leuk was het werken aan de woning van Laurent in elk geval niet. „Hij veranderde voortdurend van gedachte”, zei een van de verdachten. „Toen we de verf hadden besteld, vroeg hij een andere kleur. Hij was de lastigste klant die ik ooit heb gehad. Als de prins ’s morgens thuiskwam van een nachtje stappen, moesten de arbeiders ophoepelen. Hij wilde slapen en niet gestoord worden.”

    • Jeroen van der Kris