Colombiaanse ex-minister ontsnapt na 6 jaar uit de jungle

Een zeer prominente gijzelaar ontsnapte vrijdag op miraculeuze wijze uit de handen van de rebellen in Colombia. Maar honderden anderen zitten nog vast.

Fernando Araújo Foto AP Former Colombian cabinet minister Fernando Araujo, smiles during a press conference at a military base in Cartagena, Colombia, Friday, Jan. 5, 2007. Araujo escaped from six years in rebel captivity by fleeing through the jungle for five days after troops attacked the guerrillas who held him, he said Friday.(AP Photo/Ricardo Maldonado) Colombia Associated Press

Marcel Haenen

Zes jaar, een maand en een dag werd de voormalige Colombiaanse minister Fernando Araújo door rebellen van de FARC in het oerwoud gevangen gehouden. Toen hij vrijdag na een miraculeuze ontsnapping voor het eerst weer zijn familie kon begroeten, was er heel wat genegenheid uit te wisselen. Maar het moest met mate. „Hij was zo sterk vermagerd dat een te stevige knuffel alsnog fataal had kunnen zijn”, aldus zijn jongere broer Gerardo tegenover de Colombiaanse krant El Universal.

Het bereiden van een feestelijke oudejaarsmaaltijd heeft de leden van de FARC opgebroken. Op de laatste dag van 2006, even na 10 uur ’s ochtends, naderde het Colombiaanse leger – getipt door een informant – het kampement waar Araújo vastzat. De gijzelaar luisterde op zijn radiootje naar een programma over de dichter Federico García Lorca. „De komst van legerhelikopters stelde me in staat weg te glippen”, aldus de gijzelaar die doorgaans door twaalf personen werd bewaakt.

Het wordt de dood of de gladiolen, besloot hij en zette het op een lopen. Zonder water, zonder eten en zonder machete. Alleen zijn nagels kon hij gebruiken om zich een weg te banen door de dichtbegroeide heuvels. Na vijf dagen, levend van een enkele vrucht en sap uit cactussen, kwam Araújo een boer tegen die hem een glas vers getapte koeienmelk gaf. De boer wees hem de weg naar een dorpje en de vrijheid. Hij had 35 kilometer afgelegd door de jungle.

Voor Araújo (51 jaar), vader van vier zonen en voormalig minister voor Ontwikkeling uit de regering van president Andrés Pastrana, begint nu pas de 21ste eeuw, zo zei hij na zijn ontsnapping. Hij werd op 4 december 2000 opgepakt terwijl hij gewoontegetrouw ’s nachts na het werk langs het strand van de Colombiaanse kustplaats Cartagena aan het joggen was. En sindsdien – na een dieet van ruim 2.200 dagen van soep, bonen en af en toe rijst – is het leven in veel opzichten veranderd. Zijn echtgenote Mónica – zijn tweede vrouw – is bijvoorbeeld inmiddels getrouwd met een andere man.

Mensenrechtenorganisaties reageerden verheugd op de bevrijdingsactie, die overigens aan een 27-jarige soldaat het leven heeft gekost. Maar ze vragen aandacht voor de vele duizenden Colombianen die door Colombiaanse guerrillagroepen zijn meegenomen.

Fernando heeft naar eigen zeggen zes jaar alleen gevangen gezeten. Hij maakte evenwel deel uit van een groep van 59 prominente gijzelaars die de FARC gevangen houdt. Onder hen zijn vakbondsleden en politici zoals de voormalige presidentskandidate Ingrid Betancourt, die 22 februari 2002 werd gekidnapt. De FARC houdt ook al bijna vier jaar drie Amerikanen vast die in Colombia in dienst waren van het Amerikaanse leger en in de jungle een noodlanding moesten maken met hun vliegtuigje.

De FARC wil deze groep gevangenen ruilen tegen vijfhonderd leden van de eigen club die in Colombia en Amerika gevangen zitten. Hoewel in sommige gevallen ook tegen betaling vrijlating is te regelen. Voor Araújo werd de familie naar verluidt vijf miljoen dollar losgeld gevraagd.

Er wordt echter gevreesd dat het lot van de overige gijzelaars op de korte termijn zal verslechteren. „Zij zullen nu nog strenger worden bewaakt. Ze zullen meer verplaatst worden en niet meer naar de radio mogen luisteren om te voorkomen dat ze vernemen dat Fernando is ontsnapt”, aldus Ángela Rodríguez, echtgenote van senator Luis Eladio Pérez, die sinds juni 2001 door de FARC gevangen wordt gehouden. Ze hoopt dat de FARC en de regering alsnog „een humanitair akkoord” sluiten om uitwisseling van gevangenen mogelijk te maken.

Maar als gevolg van het aanhoudende geweld lijkt er weinig ruimte voor onderhandelingen. Vorig jaar toonde de FARC zich bereid te praten over een gevangenenruil. Na een FARC-aanslag op een militaire academie weigerde president Uribe echter elke dialoog.

In 2003 kwamen een gouverneur, een minister en acht militairen om het leven toen een reddingsactie werd ondernomen. De minister van Defensie Santos verklaarde na de ontsnapping van Araújo dat de actie aantoont dat de gijzelaars wel degelijk militair kunnen worden bevrijd.