‘Stop voordeel rijke woningbezitters’

De hypotheekrenteaftrek gaat omlaag voor de hoogste inkomens, als het aan de PvdA en de CU ligt. „Het voorstel is onevenwichtig, moeilijk uitvoerbaar en zet weinig zoden aan de dijk.”

Leo Stevens (Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold) Hoogleraar Leo Stevens foto Rien Zilvold Zilvold, Rien

Beperking van de hypotheekrenteaftrek is een heikel punt in de coalitiebesprekingen. Het CDA is tegen, de PvdA en de CU zijn voor. Zij willen het maximale tarief waartegen de hypotheekrente aftrekbaar is verlagen van 52 naar 42 procent.

Ondanks de onwil van het CDA is het niet ondenkbaar dat het voorstel van de PvdA en de CU in het nieuwe regeerakkoord komt. De ingreep is immers beperkt en bestaande gevallen worden ontzien.

Leo Stevens, emeritus hoogleraar fiscale economie van de Erasmus Universiteit en bekend adviseur van de Haagse politiek, is verklaard voorstander van beperking van wat hij „het onnodig subsidiëren van luxueus woningbezit” noemt. Ook hoge inkomens profiteren immers van de hypotheekrenteaftrek. Vier vragen over het voorstel van de twee mogelijke coalitiepartijen.

U bent zeker wel blij dat de PvdA en de CU de renteaftrek voor hoge inkomens willen aanpakken?

Nee, een beperking van het tarief voor de aftrek van 52 tot 42 procent zet niet alleen weinig zoden aan de dijk, het is ook onevenwichtig en moeilijk uitvoerbaar. Onevenwichtig, omdat de aftrekpost gekort wordt, maar de bijtelling, het zogenoemde eigenwoningforfait niet. Deze blijft in de plannen wel tegen 52 procent belast. Het voorstel is daarnaast moeilijk uitvoerbaar door het onderscheid tussen oude en nieuwe gevallen. Dit onderscheid is in de praktijk soms moeilijk te maken. Daarnaast moet de fiscus dit onderscheid nog tientallen jaren maken. Dat is nodeloos gecompliceerd. Als voorzitter van de commissie lastendruk [de commissie die in opdracht van het kabinet de administratieve lasten in kaart brengt, red.] zet ik mij in voor vereenvoudiging van regelingen. Ik zou het daarom betreuren als het huidige plan in het nieuwe regeerakkoord komt.

Maar als dit voorstel het niet haalt, dan gebeurt er toch niets?

Een nieuw kabinet kan het subsidiëren van luxe eigen woningbezit beperken zónder aan de aftrek zelf te komen. Het verhogen van het nu veel te lage eigenwoningforfait zou een mooi compromis zijn. Dat bedraagt nu één tiende van het werkelijke voordeel uit de eigen woning. En dit terwijl woningbezitters wel de volle waarde van hun hypotheeklasten mogen aftrekken. Dát is de weeffout in ons belastingsysteem.

Maakt uw voorstel werkelijk kans om in het nieuwe regeerakkoord terecht te komen?

We hebben tot nu toe slechts vage maatregelen gezien die ons belastingsysteem steeds ingewikkelder maakten. Een serieuze ingreep is noodzakelijk én politiek haalbaar. Ook het CDA kan akkoord gaan met een verhoging van het eigen woningforfait. De hypotheekrenteaftrek blijft immers gehandhaafd. Dat is wat het CDA heeft beloofd. En de wens van de PvdA en de CU om het bevoordelen van rijke woningbezitters in te dammen is op een eenvoudiger een evenwichtiger manier te realiseren.

Starters zien een beperking van de renteaftrek niet gecompenseerd door lagere woningprijzen, zo was recentelijk in de kranten te lezen. Schieten starters wat op met een verhoging van het huurwaardeforfait?

Een serieuze aanpak van het fiscale regime voor de eigen woning levert zoveel op, dat het mogelijk is om de overdrachtsbelasting helemaal af te schaffen. Deze belasting weegt relatief zwaar op starters, omdat zij in vergelijking tot hun inkomen hoge woningprijzen betalen. Afschaffing van de overdrachtsbelasting verbetert dus ook hun positie.

    • Ben Vollaard