Moedermelk biedt baby geen bescherming tegen eczeem

Borstvoeding Foto Jupiterimages Baby nursing. Jupiterimages

Moedermelk biedt geen duidelijke bescherming tegen eczeem. Dat blijkt uit onderzoek van de universiteit van Maastricht. Sterker, eczeem in de eerste drie maanden na de geboorte lijkt juist iets vaker voor te komen bij baby’s die meteen vanaf de geboorte borstvoeding krijgen dan bij kinderen die altijd met de fles zijn gevoed (Pediatrics online, 2 januari).

In het kader van de KOALA-studie (Kind, Ouder en gezondheid, Aandacht voor Leefstijl en Aanleg) zijn 2400 moeders vóór en na de geboorte van hun kind geregeld gevraagd naar de voeding die ze hun kind gaven en naar allergische klachten als eczeem.

Om de invloed van levensstijl te bestuderen, waren ook ruim vierhonderd moeders geworven via ‘alternatieve’ kanalen, zoals antroposofische artsen en natuurvoedingswinkels.

Op eenjarige leeftijd had ruim een op de vijf kinderen (22 procent) eczeem. De kans daarop bleek met of zonder borstvoeding praktisch even groot. Pas na correctie voor allerlei andere factoren, zoals roken van de moeder, allergie in de familie en een vroege introductie van vast voedsel, leken baby’s die meer dan zeven maanden borstvoeding hadden gekregen, iets minder vaak eczeem te hebben. Het verschil was echter statistisch niet significant.

De alternatieve moeders gaven hun kind het langst de borst: 71% deed dat langer dan zeven maanden, vergeleken met 28% in de gewone groep. Zij stelden vast voedsel ook langer uit. Maar dat beïnvloedde het eczeem bij hun kinderen niet.

Bij eerder onderzoek naar een beschermend effect van borstvoeding op eczeem leek die invloed van moedermelk er soms wel en soms niet te zijn. De tegenstrijdige resultaten hangen mogelijk samen met reverse causation, een omgekeerde relatie tussen oorzaak en gevolg: de moeder kan besluiten langer borstvoeding te geven juist omdat haar kind eczeem heeft.

Om deze kwestie van de kip of het ei te omzeilen, hebben de Maastrichtenaren baby’s die al in de eerste drie maanden eczeem kregen, apart bekeken. Dergelijk vroeg eczeem kwam voor bij 22% van de baby’s die moedermelk hadden gehad, tegen slechts 17,9% bij altijd met de fles gevoede baby’s.

In de KOALA-studie is ook de invloed van antibiotica onderzocht. Dit omdat de toename van allergie in de westerse wereld te maken zou kunnen hebben met de afname van allerlei infecties op jonge leeftijd (de zogenoemde hygiënehypothese). Antibioticagebruik door moeder of kind zou dan de kans op eczeem en astma ook groter kunnen maken.

Over dit deel van het onderzoek heeft de Maastrichtse groep een apart artikel gepubliceerd in hetzelfde tijdschrift. Er bleek geen samenhang tussen antibiotica en eczeem, maar kinderen die veel antibiotica hadden gehad, hadden wel meer last van een (voorbijgaande) piepende ademhaling.

Duidelijk is dat dit resultaat de hygiënehypothese niet ondersteunt. Bart Meijer van Putten