'JE KUNT ONS WERK VERGELIJKEN MET DAT VAN DIDEROT'S ENCYCLOPEDISTEN'

De online encyclopedie Wikipedia wordt gemaakt door tienduizenden lemmaschrijvers in de hele wereld. Componist Oscar van Dillen is een van hen. Wikipedia is een idealistisch monsterproject, dat inmiddels zelfs de gerenommeerde Encyclopedia Brittannica naar de kroon steekt.

'Wikipedia fascineerde me direct door het gegeven dat iedereen online informatie aan de encyclopedie kan toevoegen. Het is een heel bijzonder experiment. In de jaren '90 leek internet even totaal te vercommercialiseren, het kreeg een slechte naam, onder meer door alle sekssites. Maar het Wikipediaproject biedt tegenwicht. Onze encyclopedie wordt steeds beter en gerenommeerder. Onze missie is kennis en informatie vrijelijk beschikbaar stellen en het monopolie van copyrights en patenten te doorbreken. Als componist vind ik ook dat het copyright op muziek moet worden vrijgegeven.

Wikipedia werkt met open source software: alles aan de techniek is openbaar en kan naar eigen behoefte worden aangepast. Dat is een strijd met Microsoft dat patenten geheim houdt en daar onlangs weer door eurocommissaris voor mededinging Neelie Kroes voor op de vingers is getikt.

'Toen ik in 2004 begon mee te werken aan Wikipedia Nederland, waren er gemiddeld zo'n 1000 wijzigingen per dag. Dat zijn er nu soms wel meer dan 500 per uur. In aantallen lemma's staat Wikipedia Nederland nu op de zesde plaats. Maar het vergt heel veel onderhoud. In Nederland alleen al hebben we 80 moderatoren, die het recht hebben artikelen te verwijderen. Ik ben ook moderator, ik kan mensen blokkeren en onzin verwijderen. Na de dood van André Hazes hebben we bijvoorbeeld de site moeten beveiligen omdat er door fans zoveel onzin op werd gezet. We zijn natuurlijk voorzichtig met artikelen over personen. Daar gaat weleens iets mis. Soms zet iemand gewoon een telefoonnummer op de site. Dat hoort niet in een encyclopedie.

'Het is een enorme klus. Er zijn honderden mensen die ons helpen. Het is een continu democratisch proces. We checken niet alleen de tekst, maar ook afbeeldingen en lay-out. Ik ben componist en docent aan het conservatorium van Rotterdam, maar aan Wikimedia ben ik nu, onbezoldigd, wel zo'n tien uur per week kwijt. Het is een hobby, maar wel een serieuze. Ons uiteindelijke doel is beschikbaar te worden in álle talen ter wereld, tot en met het Nepalees aan toe. En Wikimedia is niet meer alleen een encyclopedie, we hebben nu ook Wikibooks, online leerboeken die gratis ter beschikking worden gesteld voor het onderwijs. En Wiktionary, Wikiversity, Wikinews, Wikiquote. Wiki komt trouwens uit het Hawaiaans en betekent 'snel'. Nou, dat klopt nog steeds.

'Voor mij is Wikimedia een tegenwicht tegen de globaliserende wereld, waar de informatie van de reguliere media steeds sterker onder controle van de overheid komt. Het is een vrijplaats waar dingen mogelijk zijn die op andere manieren moeilijk te realiseren zijn. Ik denk dat er uiteindelijk wel een bepaalde natuurlijke balans zal ontstaan in dat chaotische informatieproces, dat door die massale hoeveelheid mensen wordt voortgestuwd.'

'Ik vergelijk dit werk met dat van de Franse Encyclopedisten, Diderot enD'Alembert, het begin van de Verlichting, maar dan met een postmodern tintje. Want het heeft ook iets van de science fiction van Isaac Asimov.'

Oscar van Dillen (48) is componist, docent aan het Conservatorium van Rotterdam en directeur van de Vereniging Wikimedia Nederland:www.wikipedia.org