Het gaat te goed met Boeing

Het gaat weer goed met Boeing. Na jaren van mineur haalt de Amerikaanse vliegtuigbouwer meer orders binnen dan ooit, en is concurrent Airbus gepasseerd. Boeing heeft nu een luxeprobleem: het kan de productievraag niet aan.

In de reusachtige assemblagehal van Boeing in Seattle, in de staat Washington, worden onder meer 777’ s in elkaar gezet. Hier worden ook 747’s en 767’s gebouwd, en binnenkort de 787 dreamliners. Foto Bloomberg Boeing 777s are assembled at the Boeing Co. Plant in Everett, Washington where the Boeing 747, 767, 777 commercial jets are assembled, and where the 787 Dreamliner will be assembled, on Friday, July 14, 2006. Photographer: Kevin P. Casey/Bloomberg News. BLOOMBERG NEWS

Lolke van der Heide

In de kantoren van Boeing hangen posters met fraai gestroomlijnde vliegtuigen. De Boeing 787 Dreamliner en de ‘nieuwe oude’ 747-8 moeten de komende tien jaar de paradepaardjes zijn van de vliegtuigbouwer in Seattle. Prototypes of werkzaamheden blijven angstvallig verborgen. „De rest is nog geheim”, zegt Daniel Mooney, een van de topmanagers in de productie van de 747.

In de immense fabriekshal van het bedrijf te Everett, ten noorden van Seattle, wordt de laatste hand gelegd aan een 747-vrachtvliegtuig van KLM. Maar dit is nog een toestel van het oudere type, de 747-400. De Dash-8 zoals Boeing de 747-8 liefkozend noemt, moet nog zijn definitieve vorm krijgen. Tot die tijd houdt Boeing het toestel uit de schijnwerpers. Dat geldt ook voor de Dreamliner, die in de loop van dit jaar ‘live’ wordt gepresenteerd.

Het kan snel gaan in de wereld van de vliegtuigen. Begin vorig jaar kraaide het Europese Airbus nog van plezier over zijn resultaten: voor het vijfde jaar op rij kreeg het meer orders dan Boeing. Maar in de loop van 2006 kantelde het beeld. Airbus liep door technische problemen grote averij op bij zijn productie van de superjumbo A380. En een ander nieuw toestel, de A350, dat nog moet worden gebouwd, blijkt al in de ontwerpfase tekortkomingen te hebben.

De een zijn dood is de ander zijn brood. Dan Mooney hing vorige maand de vlag uit toen Boeing eindelijk beet had met de 747-8. Lufthansa, dat 20 stuks van de nieuwe 747 bestelde, heeft ook 15 A380’s in bestelling. De Boeings zullen mogelijke eerder klaar zijn. Mooney zegt dat Boeing ook in gesprek is met British Airways – met zijn vloot van 57 747’s een van de grootste gebruikers – maar hij wil niet kwijt hoe ver de onderhandelingen zijn. Ook Air France en KLM (21 en 25 Boeing 747’s in hun vloot) zouden belangstelling hebben getoond voor de 747-8.

Het orderboek voor de 747-8 is niet het enige succes voor Boeing. Over de hele linie kreeg het bedrijf in 2006 een recordaantal bestellingen (1.044 toestellen), zo bleek donderdag uit de productiecijfers. Opmerkelijk is dat de oudjes het goed doen. Behalve de 747 verkoopt ook de kleinere Boeing 737 nog altijd zeer goed. Dit toestel gaat in origine net als de 747 terug tot de jaren zestig van de vorige eeuw.

Boeing ziet zichzelf door het grote aantal orders voor een luxeprobleem gesteld: het bedrijf kan de productie niet aan. Dat zou wel kunnen als de capaciteit wordt opgevoerd: meer personeel en meer fabrieken. Maar dat vindt het management ook geen goed idee. Mooney: „Nee, nee, de productie willen we niet opvoeren.”

Waarom niet? Boeing heeft geleerd van het verleden. Eind jaren negentig had het bedrijf te veel capaciteit en werknemers. Duizenden banen moesten verdwijnen, grote sociale onrust was het gevolg. Het concern (omzet over 2005: 42 miljard euro) wilde daarna zijn risico’s beter spreiden. De investeringen in de militaire en ruimtevaartdivisies werden opgevoerd.

In de divisie burgerluchtvaart (Boeing Commercial Airplanes) werkten vorig jaar 68.000 mensen, op een totaal personeelsbestand van ruim 150.000. De afgelopen drie jaar nam Boeing wel personeel aan voor burgertoestellen, maar Mooney vindt dat dit niet „te gek” moet worden.

Boeing zegt Airbus op alle mogelijke manieren te willen bestrijden, maar is, als het er op aankomt, ook gebaat bij een goed renderende concurrent. Ze houden elkaar in evenwicht.

Pikant detail is dat Boeing in de beginfase van de 747-bouw ook grote technische problemen had. Het bedrijf balanceerde toen op de rand van het bankroet. Alles kwam toch goed. Iets waar Airbus in Toulouse zich aan vast kan houden.