Spring aan boord en speel mee met Saskia de Jong

Saskia de Jong: Resistent. Prometheus, 48 blz. € 15,–. *****

Saskia de Jong: Resistent. Prometheus, 48 blz. € 15,–.

*****

Je hebt zo’n spelletje dat je moet schrijven zonder na te denken. En dan bedoel ik niet dat wat journalisten en columnisten beroepshalve doen, maar schrijven onder volledige uitbanning van elke vorm van bewuste reflectie. Écriture automatique heet dat. Het is nog best moeilijk. Elke dichter heeft het wel eens geprobeerd. Het ene woord roept dan het andere op zonder dat de dichter op enige manier intervenieert. Het is een magisch procedé, dat meestal leidt tot volslagen onbegrijpelijke wartaal. Maar soms lukt het. Bij sommige grote dichters heb je vaak het idee dat de taal zelf de regie voert over het gedicht, niet de ratio van de dichter. Bij Lucebert krijg je vaak dat idee. En hetzelfde idee kreeg ik ook bij sommige gedichten in Resistent, de tweede bundel van Saskia de Jong.

Zij debuteerde in 2004 met de bundel Zoekt vaas, genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs voor nieuwe poëzie. Het was een kleine, weerbarstige bundel waar ik in die tijd veel moeite mee had zoals met alle goede poëzie. Fascinatie ligt altijd in het ongrijpbare. Ook Resistent is in deze zin een fascinerende bundel. De gedichten zijn open en meerduidig. Ze stellen eerder vragen dan dat ze stellingen poneren. Ze zijn als een speeltuin waarin alle glimmende, kleurige speelapparaten uitnodigend staan te glunderen en pas werkelijk betekenis krijgen wanneer je erop springt. De gedichten verwachten van de lezer dat hij aan boord springt en meespeelt. Met passief staan te kijken en wachten tot het vanzelf gaat schommelen kom je er niet.

Ilja Leonard Pfeijffer

    • Ilja Leonard Pfeijffer