In Fortis we trust

Postbus 2838 is binnenkort niet meer in gebruik bij ING. Maar de post voor ruim 380 andere firma’s kan er nog wel bezorgd worden. Voor Gazprom Finance bijvoorbeeld, voor Wrigley en voor Boeing Worldwide Holdings. En ook voor de Stichting Good News Ministries, Excalibur Investments, de Philipines Goldmining Company en de Horse Power Stichting.

Achter postbus 2838 zit een trustkantoor. Nu nog van ING, maar de bank-verzekeraar maakte gisteren bekend dat het management samen met een kleine Nederlandse investeringsmaatschappij deze dochter overneemt. ING heeft er naar verluidt zo’n anderhalf jaar over gedaan om een koper te vinden voor het bedrijf dat op exotische locaties als Mauritius, Curaçao, Aruba, Hongkong, Luxemburg en Jersey vestigingen heeft.

Trustkantoren voeren op vertrouwelijke wijze het administratieve beheer over hier gevestigde hoofdkantoren. Zo heet het officieel. In de praktijk worden ze vooral gebruikt om via ingewikkelde constructies en profiterend van belastingverdragen, de fiscale druk te verlagen en om pottenkijkers buiten de deur te houden. Ze hebben grote multinationals als klant, popbands als U2, maar ook criminelen.

De trust is volkomen legaal en goed voor de Nederlandse financiële adviessector. Maar ook een activiteit met een hoog afbreukrisico. Andere banken als ABN Amro, Insinger en SNS Reaal verkochten al eerder hun trustkantoren, net als sommige advocaten- en accountantskantoren. Officieel natuurlijk omdat ze niet meer tot de kernactiviteiten behoorden. Maar wel precies in de periode dat bleek dat bedrijven als Enron en Parmalat, waarvan de omvang van de boekhoudschandalen toen duidelijk werd, ook brievenbusfirma’s in Nederland gebruikten om hun dubieuze transacties af te wikkelen. Enron had er hier 120. Gekoppeld aan verhalen over witwaspraktijken van criminelen via trustkantoren, werd het risico te groot.

De Nederlandsche Bank voerde in 2004 een vergunningenstelsel in en verscherpte het toezicht. Veel kleine kantoren moesten hun deur sluiten. Sindsdien is de branche sterk geprofessionaliseerd, schreef DNB een jaar geleden. Maar ze hield ook een slag om de arm. „De voorgeschreven beheersing door de kantoren van de integriteitsrisico’s zal er echter niet toe leiden dat zij nooit bij incidenten op integriteitsgebied betrokken kunnen raken.”

Een heldere waarschuwing. Als een verkoop, zoals ING stelt, toch geen effecten heeft op de resultaten van het concern, waarom zou je dan aan zo’n risicovolle dochter vasthouden?

Nog één grote bank heeft wel het lef om haar eigen trustmaatschappij te behouden. Welke? Fortis. Maar die bank toont wel vaker durf. Deze week startte het concern de verkoop van levensverzekeringen in Rusland.

Daan van Lent

Rectificatie / Gerectificeerd

In de Lux-rubriek ‘In Fortis we trust’ in NRC Handelsblad van 5 januari (pagina 9) staat dat U2 gebruikt maakt van Nederlandse trustmaatschappijen. Dat is niet juist. De Ierse popband heeft vorig jaar het dochterbedrijf U2 Ltd, dat de mastertapes en muziekrechten beheert, zelfstandig gevestigd in Nederland.

    • Daan van Lent