Een botsing van wielen

In de serie ‘Into the West’ botsen de beschavingen.

De blanken verslaan de indianen, maar trekken moreel aan het kortste eind.

Als de Amerikaanse regisseur en producent Steven Spielberg een historisch beladen onderwerp bij de horens vat, gaat hij niet over een nacht ijs. Of het nu gaat om de holocaust in Schindler’s List, of de slavernij in Amistad – historische accuratesse is voor Spielberg van groot belang.

Zo ook bij de zesdelige miniserie Into the West, die SBS6 vanaf zondag uitzendt. Spielberg was de uitvoerend producent van dit drama dat in totaal vijftig miljoen dollar (38 miljoen euro) kostte en met 15 Emmy-nominaties werd beloond.

De serie bestrijkt de periode tussen 1825 en 1892. In die zeven decennia veroverden blanke kolonisten het westen van de Verenigde Staten op de inheemse bevolking. Aan de hand van de belevenissen van twee families, de blanke familie Wheeler en een indiaanse familie van de Lakota-stam geleid door medicijnman Geliefd Door De Buffel, wordt de botsing van beschavingen tot leven gebracht.

Het wiel speelt in deze confrontatie een belangrijke rol. De Wheelers zijn wielmakers. Op de wielen die zij vervaardigen rijden de karavanen van kolonisten westwaarts. Voor de Lakota heeft het wiel een heel andere betekenis. Zij geloven dat ieder mens ergens op ‘het wiel van het leven’ geboren wordt. De specifieke plek op het wiel bezorgt een individu zijn belangrijkste karaktereigenschappen. Het wiel zoals de blanken het gebruiken, levert voor de indianen alleen ellende op.

De nadruk op historische accuratesse in Into the West valt op in vele kleine details. Acteur Zack McCarnon speelde een Lakota. „Er was een scène waarin ik native american gebarentaal moest doen”, vertelde hij aan de Amerikaanse filmsite Movie Habit. „De producenten lieten speciaal iemand komen die de gebarentaal uit deze periode kende. Dat krijg je als je werkt met Steven Spielberg: perfectie.”

Spielberg zelf zei tegen de BBC over Into the West: „We schilderen op een enorm doek, zodat we een verhaal kunnen vertellen dat ingaat op de Gold Rush, de aanleg van de transcontinentale spoorweg, het Wilde Westen en de indianenoorlogen die leiden tot de tragedie bij Wounded Knee. Het is een verhaal over het grijpen van kansen en over de botsing tussen culturen die uiteindelijk leidt tot de vernietiging van de levenswijze van de ene natie door de andere.”

Het is volkomen helder bij welke bevolkingsgroep de sympathie van de makers ligt, schreef de Amerikaanse pers. De boodschap is duidelijk, becommentarieerde Amerika’s grootste krant USA Today de almaar terugkerende wielen in Into the West. De indianen gebruikten een platte ronde schijf om de wereld om hen heen te beschouwen en te begrijpen, het wiel van de naar het westen van de VS oprukkende blanken symboliseert vooruitgang, technologie. „Hun wiel: goed. Ons wiel: slecht.”

De in de zomer van 2005 in de VS uitgezonden miniserie kreeg nauwelijks kritiek van minderheden. Het waren juist de groepen die zich nu verwant voelen met de naar het westen trekkende Amerikanen die zich tekortgedaan achtten. „Lachwekkend tweedimensionaal”, oordeelde tabloid New York Post. „Indianen goed, witte mannen slecht.”

Volgens kwaliteitskrant Boston Globe is het resultaat een „politiek- correcte” serie „die goed voor je is”, als je ten minste nog op school zit en de leraar je de laatste les voor de vakantie verantwoord stil wilt houden. De San Francisco Chronicle heeft er zelfs een omschrijving voor: „edutainment”. En The Washington Post sneert dat „de nobele indianen zo mystiek en spiritueel worden afgebeeld dat ze bij wijze van spreken de snelwegen en pretparken van Californië al aangelegd zien worden”.

Ondanks de kritische ontvangst was de serie een kijkcijfersucces voor vrouwenzender TNT: het eerste deel trok 21 miljoen kijkers, meer dan de grote omroepen ABC en CBS op dat tijdstip.

Into the West: Zondag 7 januari, SBS6, 20.30-22.30 u.

Op de site van de serie zijn diverse games te spelen: alt.tnt.tv/itw

    • Bart Funnekotter
    • Freek Staps