Britse treinkaartjes weer stuk duurder

De prijs van treinkaartjes in Groot-Brittannië is wederom verhoogd. En het land had al de duurste treinen van Europa. Vliegen naar Azië is goedkoper dan de trein naar Manchester.

Voor veel Britse treinreizigers is het nieuwe jaar onthutsend begonnen. Ze werden deze week voor het vierde achtereenvolgende jaar geconfronteerd met forse prijsverhogingen van de kaartjes. Voor een enkeltje Londen-Manchester (afstand 321 kilometer) moeten ze tijdens de spits nu 109,50 pond (162 euro) neertellen – 8,4 procent meer dan vorige week. De tarieven voor losse kaartjes in bus en metro in Londen zijn zelfs in één klap met 33 procent gestegen. En dat alles terwijl de Britse tarieven toch al verreweg de hoogste van Europa waren.

De particuliere spoorwegmaatschappijen, die elk bepaalde trajecten exploiteren, rechtvaardigen de prijsverhogingen ermee dat ze zo kunnen investeren in nieuw materieel en verbeterde voorzieningen voor de reizigers. Ook hopen ze reizigers ertoe te brengen buiten de spits te reizen, wanneer er meer capaciteit ter beschikking is en de tarieven lager zijn.

Veel reizigers hebben furieus gereageerd. „Hiermee raken de treintarieven buiten bereik van arme mensen en belanden de treinen in handen van de rijken”, klaagde een man tegen het boulevardblad The Sun. Reizigers wijzen erop dat ze niet op andere tijdstippen kunnen reizen en dat ze bovendien ook nu al veel betalen voor hun tickets. „Ik begrijp niet hoe ze de verhogingen kunnen billijken want de dienstverlening is bedroevend, het is overvol, ongeriefelijk en het verslechtert intussen ook nog”, aldus een forens tegenover het dagblad The Daily Telegraph.

Het is inderdaad niet duidelijk waarom de tarieven in Groot-Brittannië vaak meer dan drie keer zo hoog liggen als elders in Europa. Andere regeringen zijn weliswaar guller met subsidies voor het spoor dan de Britse, maar ook de huidige Labour-regering trekt jaarlijks nog 5 miljard pond (7,4 miljard euro) uit voor steun aan het spoor. Dat is vier keer zoveel als in 1994, toen British Rail door de Conservatieve regering werd geprivatiseerd. Het merendeel van de subsidies is overigens bestemd voor niet-rendabele lijnen in plattelandsgebieden.

Met de huidige torenhoge prijzen worden de treinreizigers min of meer de auto of het vliegtuig ingejaagd. Zelfs een taxi is al gauw goedkoper, wanneer een reiziger ook nog voor familieleden moet betalen. Die optie is echter evenmin bijster aanlokkelijk, want het is op de voornaamste Britse autowegen al overvol en de reistijden zijn lang. Niet voor niets signaleert de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) al jaren dat de infrastructuur een zwakke schakel in de Britse economie vormt.

De regering-Blair heeft de laatste jaren weinig ondernomen om de fileproblemen aan te pakken. Er zijn nauwelijks nieuwe wegen en rijstroken bijgekomen. Het beleid was er in naam althans op gericht automobilisten in de trein te krijgen. Tot op zekere hoogte is dat ook gelukt. Er reizen nu 44 procent meer mensen met de trein dan twaalf jaar geleden, toen de spoorwegen werden geprivatiseerd. Maar vooral in Londen en omgeving reizen de mensen vaak als haringen in een ton. South West Trains, een van de bedrijven die diensten op Londen onderhoudt, kondigde onlangs aan dat het een deel van de stoelen uit zijn rijtuigen zou slopen om plaats te maken voor nog meer staanplaatsen en ook een deel van de toiletten moest eraan geloven.

De ironie wil zo dat het vliegtuig aan aantrekkingskracht wint. Die binnenlandse vluchten produceren echter een aanzienlijke CO2-uitstoot en dat staat weer op gespannen voet met het klimaatbeleid dat de regering zegt voor te staan. Alleen al van Londen naar Manchester zijn er 48 vluchten per dag, veel meer dan tussen steden in andere Europese landen die op een vergelijkbare afstand van elkaar liggen. Tussen Berlijn en Hamburg (291 kilometer) zijn dat er maar enkele per week. Tussen Rome en Napels (233 kilometer) maar vier per dag, zo wist The Independent te melden.

The Sun wees er zelfs op dat een reis met Virgin Trains, het spoorwegbedrijf van de veelzijdige miljardair Richard Branson, van Londen naar Manchester beduidend meer kost dan sommige goedkope vluchten vanuit Groot-Brittannië naar Azië. Nog even, en het is goedkoper om van Londen naar Manchester te reizen via Azië.

Rectificatie / Gerectificeerd

Het tarievenoverzicht bij het artikel Britse treinkaartjes weer stuk duurder (5 januari, pagina 11) vermeldt dat een standaard enkele reis tweede klas van Amsterdam naar Groningen 45,80 euro kost. Dit is niet juist. De prijs van zo’n enkeltje tweede klas is 27 euro. Een enkele reis eerste klas op dit traject kost 45,80 euro.