Nieuw bestaat niet

Twaalf uur voor de executie van Saddam stond ik oog in oog met wat Romeinse keizers, in het Musei Capitolini in Rome. Vrijwel allemaal zijn ze vermoord. Een kalme dood à la Gerald Ford was voor de meeste grote leiders in de geschiedenis niet weggelegd. Hoeveel doden hebben deze keizers gezamenlijk op hun geweten? Verhoudingsgewijs vast meer dan Saddam, en toch heb ik een heimelijke fascinatie voor ze.

Wie zou niet één dag willen leven als Caligula in zijn paleis? Goed, op z’n 29ste werd hij vermoord, maar hij had tenminste gelééfd! En laten we eerlijk zijn: zonder de bloederige expansie van het Romeinse Rijk had ik nu niet samen met andere toeristen langs deze marmeren beelden kunnen stappen; en als de Italiaanse adel niet geteerd had op de armoede van duizenden, hadden al deze paleizen, parken en pleinen niet bestaan.

En dichter bij huis: zonder moordpartijen, afpersingen en kolonisatie door onze VOC was Nederland een landje geworden vergelijkbaar met Albanië.

Maar dat is allemaal geschiedenis. Zand erover, zoals ook over Saddam. „We got him”, luidde het drie jaar geleden in december, en nu, vlak voor de komst van opnieuw een nieuw, maagdelijk jaar, is hij naar de mestvaalt van de geschiedenis verwezen, waarna in 2007 nieuwe dictators komen en nieuwe berechtingen met burgeroorlogen in hun kielzog, nieuwe executies en excuses en nieuwe wandaden en dwaalwegen en nieuwe kabinetten en nieuwe koppen in nieuwe bladen en op nieuwe tv-kanalen.

Tien uur voor de executie van Saddam stond ik oog in oog met Marcus Aurelius, die uit zijn glazen vitrine verplaatst was naar een nieuwe vleugel. „Er bestaat niet zoiets als nieuwheid”, schreef hij. „Overal, boven en onder, zie je niets dan dezelfde dingen. Ze vullen de bladzijden van de geschiedenis, oud, modern en hedendaags.”

Zo is het, dacht ik, en prees mijzelf gelukkig. De enige beslommering die mij dit jaar nog bezig hoefde te houden was het vinden van een goed restaurant voor de cenone di capodanno. Om heel even te leven als Caligula.

Christiaan Weijts

Won in 2006 met ‘Art. 285b’ de Anton Wachter Prijs voor beste debuut.

    • Christiaan Weijts