Dit is een grensgeval

Laatste nieuws: de AEX is vanochtend door de 500-puntengrens gezakt, om te openen op 498,20. Bij hoeveel kranten zou dit de voorpagina halen?

Dinsdag, op de eerste handelsdag van het nieuwe jaar op de Amsterdams beurs, schoot de graadmeter van de 24 hoofdfondsen (VNU viel er vorig jaar uit) door de ‘500’. Toen is door alle media een prominente plaats ingeruimd voor berichten en analyses. De clichés waren niet van de lucht: een magische grens was gebroken, een psychologische geslecht. Kennelijk geldt dat alleen als de index opwaarts door die grens gaat.

Dat was dinsdag overigens geen unieke gebeurtenis: de AEX-index, die sinds 1983 bestaat, schoot 15 keer eerder door de 500-puntengrens heen. En evenveel keer zakte hij er dus doorheen.

Is zo’n grens nu wel zo magisch, en psychologisch van belang? In één opzicht wel: het bevestigt dat de koersen stijgen. Dat deden ze al een tijdje in 2006, maar zo’n mooie mijlpaal legt dat nog eens vast. Dat geldt vooral voor de particuliere belegger. Die laat zijn hoofd graag op hol brengen, omdat de buurman zulke goede beleggingsresultaten heeft behaald. Dat wil ik ook. Goede kans dat veel niet-beleggers pas deze week naar de online effectenkantoren Alex en Binck zijn gesurft om voor het eerst in te stappen.

Voor professionele partijen – pensioenfondsen, banken, verzekeraars, hedgefondsen – ligt dat heel anders. Voor deze internationaal georiënteerde beleggers-in-het-groot vertegenwoordigt de Amsterdamse AEX slechts een lokaal beursje waarop maar een klein percentage van hun miljardenportefeuille uitstaat. Onder beurshandelaren zijn dit soort ronde getallen vaak inzet voor gedurfde weddenschappen. Dat de 500 in 2006 net niet werd bereikt, maar slechts een half handelsuurtje later – op 2 januari om half 10 – zal menig gokker die er een doosje dure bordeaux op had ingezet pijn hebben gedaan.

Het is niet te zeggen of het 500-puntenniveau een voorbode is voor nog hogere koersen in de nabije toekomst. Na de voorlaatste keer dat deze barrière werd doorbroken, in mei 2002, donderde de beurs naar het dieptepunt van 218 punten in maart 2003. En nadat de 500 voor het eerst, in 1998 werd bereikt, schoot de AEX in vier maanden door naar (bijna) de 600 punten, eind juli.

Overigens was die eerste keer beslist geen spraakmakend moment. Dat was nog in het tijdperk dat ook de index in guldens werd berekend. Teruggerekend sloot de AEX op 13 maart 1998 op 1.101,86 punten. Wie weet nog wat-ie die dag deed?

Philip de Witt Wijnen