Bulgaarse sticker: omkopen verboden

Robbert-Jan Knoppers

Niet iedereen in Europa is blij dat Roemenië en Bulgarije sinds 1 januari lid zijn van de Europese Unie. De landen zouden bovengemiddeld corrupt en crimineel zijn en het niet zo nauw nemen met zaken als voedselveiligheid. Die angst is overdreven, vindt Robbert-Jan Knoppers, een in Bulgarije woonachtige Nederlandse public relations-deskundige, die de Bulgaren de beginselen van pr en marketing probeert bij te brengen. Hij werkt met zijn bureau Prof onder meer mee aan een campagne voor verkeersveiligheid.

Bulgarije is minder corrupt dan wij denken?

„Het land heeft het afgelopen jaar enorme vooruitgang geboekt in de bestrijding van corruptie. Tot een jaar geleden kon je verkeersboetes hier afkopen. Dat komt nu bijna niet meer voor. Op het vliegveld is het eerste dat je ziet een sticker waarop staat dat betalingen aan douanebeambten niet toegestaan zijn. En het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft een kliklijn geopend waar je corruptie kunt melden.”

Waarom steekt Bulgarije geld in een verkeersveiligheidcampagne?

„De campagne is een signaal naar het buitenland dat het Bulgarije ernst is met de westerse standaarden. De wegen hier zijn slecht en de rijstijl gevaarlijk. Jaarlijks vallen er 957 doden in het verkeer, op 8 miljoen inwoners en 2,2 miljoen auto’s. Dat zijn bijna tweemaal zoveel doden per inwoner als in Nederland, waar bovendien 8,4 miljoen auto’s rondrijden. De gordel is hier verplicht, maar wordt vaak niet gebruikt. Bulgaren halen vlak voor bochten in en de conditie van veel auto’s is slecht.”

Wat kan Bulgarije nog leren over pr?

„Public relations verkeren nog in een pril stadium in Bulgarije. Interne communicatie en crisiscommunicatie zijn hier onbekend. Planmatig en projectmatig denken, hebben ze nooit geleerd. Bedrijven denken nauwelijks na over de rol die ze in de maatschappij willen spelen. Vergelijk het maar met de pr in Nederland van twintig jaar geleden. Maar de interesse voor communicatie is enorm. Aan de universiteit van Sofia is het een heel populaire studie, mede dankzij de komst van buitenlandse bedrijven. Ook de terugkeer van jonge Bulgaren die in het Westen zijn opgeleid en hebben gewerkt, stimuleert de communicatie.

„Ik train topmanagers en bestuurders in onder meer publiek optreden en het voeren van informele gesprekken, wat ze nooit hebben geleerd. Maar voorlopig is het lastig om goed pr-personeel te krijgen. Bij het grootste mobiele telecombedrijf, waar ik heb gewerkt als interim communicatiedirecteur, heeft het me zeven maanden gekost om vier communicatiemedewerkers aan te nemen en dan nog moet je als werkgever water bij de wijn doen.”

Welk advies hebt u voor Nederlanders die zaken willen doen in Bulgarije?

„Ik zou adviseren om partners met buitenlandse eigenaren te zoeken in dit land. Daar is de kans op goed opgeleid personeel groter. De Bulgaren zelf moeten zich meer openstellen voor buitenlandse contacten. Ze moeten leren anders te denken, in win-winsituaties.”