Bandiet op pad in EU

Politie en justitie zetten zich schrap voor een toevloed van criminelen uit Roemenië en Bulgarije na 1 januari.

Maar Nederlanders bouwen bordelen in deze landen.

De Bulgaarse Yulia werd op haar dertiende uitgehuwelijkt aan een jongen in Amsterdam en doorverkocht aan een stel in Utrecht dat haar met veel geweld tot prostitutie dwong. De politie geloofde haar verhaal niet en stuurde Yulia in 2003 terug naar Bulgarije. Foto Hollandse Hoogte. Bulgarije. geheime locatie. april 2004. Yulia in nieuw opvanghuis zonder haar dochter. Hier in haar kamertje slaapt ze met drie meisjes. Yulia werd op haar 13e uitgehuwelijkt aan een jongen in Amsterdam. Ze werd doorverkocht aan een stel in Utrecht, dat haar met veel geweld dwong in de prostitutie te werken, In 2003 slaagde ze erin om aangifte te doen, maar de politie zette vraagtekens bij haar verhaal. Ze werd teruggestuurd naar Bulgarije. Uit boek: 'ik laat je nooit meer gaan' van Ruth Hopkins. vrouwenhandel GEZICHT NIET LICHTER IN VERBAND MET HERKENBAARHEID! Foto Caro Bonink/Hollandse Hoogte Hollandse Hoogte

Mr. F. Flooren is advocaat in het Groningse Hoogezand. Ze had een doorsneepraktijk met veel echtscheidingskwesties. Dat veranderde anderhalf jaar geleden. Toen kreeg ze Dimitar M. als cliënt, een Bulgaarse dertiger die ervan werd verdacht Bulgaarse vrouwen illegaal naar Nederland te hebben gebracht voor prostitutie in seksbars op het platteland van Noord-Nederland.

De zaak, die eindigde in een veroordeling tot twee jaar cel voor M., leverde Flooren een belangrijke Europese ervaring op. Zo vloog ze oktober vorig jaar naar de Bulgaarse hoofdstad Sofia voor een getuigenverhoor tegen haar cliënt. De Groningse advocate wachtte daar een vip-behandeling. „Eigenlijk was het best leuk”, vertelt Flooren. „Ik werd door de Bulgaarse politie opgehaald bij het vliegtuig en hoefde niet de normale douaneprocedure te volgen. Op het politiebureau was ook alles netjes geregeld. Voor een Oost-Europees land dat nog geen lid was van de EU, vond ik dat bijzonder.”

Flooren acht het goed mogelijk dat ze meer van dergelijke zaken gaat doen. De politie waarschuwde al een paar jaar geleden voor toenemende criminaliteit onder Bulgaren, maar ook onder Roemenen. In het rapport Misdaad zonder Grenzen. Criminaliteitsbeeld Centraal- en Oost-Europa 2002 en 2003, dat in 2004 uitkwam, schreef de Nationale Recherche onder meer: „De groei van de Bulgaarse georganiseerde misdaad in Nederland, die is betrokken bij mensenhandel, vals geld en liquidaties, is zorgwekkend.”

Vooral het ronselen van vrouwen op het vaak zeer arme Bulgaarse en Roemeense platteland voor de prostitutie baarde de recherche zorgen. Bij de Roemenen viel onder meer het relatief hoge aantal delicten per verdachte op – vaak zaken als overvallen op winkels, diefstal, en autokraken.

De trend van de toegenomen criminaliteit keert terug in het aantal gedetineerden van Roemeense afkomst, zo blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In 2002 en 2003 zaten in Nederland 51 Roemenen gevangen, in 2002 63 en in 2004 102. Voor de Bulgaren daalden de cijfers juist van respectievelijk 32 en 32 naar 22 gedetineerden. Recentere cijfers heeft het CBS niet.

De criminaliteit uit Oost-Europa werd eind vorig jaar besproken tijdens een internationale bijeenkomst op de Vrije Universiteit in Amsterdam. „De toetreding van Bulgarije en Roemenië zal zeker meer misdaad veroorzaken”, zei Dina Siegel, Moldavische van geboorte en inmiddels vooraanstaand onderzoeker bij de VU op het terrein van Oost-Europese criminaliteit.

Siegel: „De groei zal niet zitten in mensenhandel, want die is al omvangrijk. Het gaat eerder om wat de Nederlandse politie in een eerdere rapportage uit 2005 over criminaliteit onder Polen en Litouwers „mobiel banditisme” noemde. Dat heeft te maken met het toenemende personenverkeer en de afschaffing van de visumplicht voor Roemen en Bulgaren, enkele jaren geleden.”

Het banditisme betreft hit and run-acties door bendes, die snel het land in en uit gaan, en die zich schuldig maken aan overvallen op juweliers en parfumerieën, ramkraken, auto-inbraken in serie en het kraken van geldautomaten. „Geen heel grote dingen”, aldus Siegel. „Maar wel zaken die voor gewone burgers aantikken, en die door Brussel en de nationale overheid in het kader van de toetredingsdiscussie enigszins worden gebagatelliseerd.”

In een reactie zegt een woordvoerder van het Korps Landelijke Politiediensten dat er juist hard aan deze problemen wordt gewerkt. Daarnaast zegt hij dat de samenwerking met de Roemeense en Bulgaarse politiediensten bij de bestrijding van criminaliteit „uitstekend” is.

Volgens VU-onderzoeker Siegel wordt deze criminaliteit sterk bepaald door de grote verschillen tussen arm en rijk in Europa en de diepgewortelde cultuur van corruptie in Bulgarije en Roemenië. „Zolang een hoog opgeleide Oost-Europese vrouw met een goede baan in één maand hetzelfde salaris bij elkaar sprokkelt, wat een prostituee in Nederland in een paar uur verdient, zal het probleem van illegale prostitutie en mensenhandel blijven bestaan”, aldus Siegel.

Behalve de grotere ‘import’ van criminaliteit is er ook sprake van toenemende ‘export’ van criminaliteit uit Nederland naar Bulgarije en Roemenië. Zo blijkt er een groeiende groep Nederlanders te zijn die naar deze twee landen gaat, op zoek naar arme Roemenen en Bulgaren die menselijke organen zoals nieren willen afstaan. Ook investeren Nederlandse zakenlieden in Roemeens en Bulgaars onroerend goed waarin bordelen worden gevestigd.

Volgens de Bulgaarse onderzoeker Tihomir Bezlov is de prijs van xtc-pillen op de drugsmarkt in Sofia de laatste tijd sterk gedaald. Dit gebeurt onder meer door de toevloed vanuit Nederland, een belangrijk exporteur van xtc.