Simpele schema’s in ‘The Illusionist’

De illusionist Eisenheim (Edward Norton) maakt zich op voor een nieuw staaltje magie. scene uit de film The Illusionist (2006) FOTO: Independent Films

The Illusionist. Regie: Neil Burger. Met: Edward Norton, Paul Giamatti, Jessica Biel, Rufus Sewell, Jake Wood, Eddie Warsan, Aaron Johnson. In: 15 bioscopen.

The Illusionist van Neil Burger is ouderwetse cinema, in alle goede en slechte betekenissen van de term. De film is een leuk avondje uit, vol vermaak, goede acteurs, mooie plaatjes van het Wenen rond de vorige eeuwwisseling, meeslepende muziek van Philip Glass en een plot die op het laatst nog een konijn uit de hoed tovert. Maar hij is ook allemaal wat braafjes uitgevoerd en het heeft allemaal de voorspelbaarheid van een sprookje, met een keurige verdeling tussen schurk, held en een versmade vrouw van edele afkomst.

In zijn jeugd ontmoet een zoon van een timmerman een magiër en daarna besluit hij zijn leven te wijden aan tovenarij. Zijn liefde voor een adellijke dochter wordt verboden: de klassen zijn strikt gescheiden en het liefdespaar wordt bruut uit elkaar gehaald.

Vijftien jaar later doet deze illusionist, Eisenheim genaamd, Wenen aan, waar hij opnieuw oog in oog komt te staan met zijn jeugdliefde, die inmiddels verloofd is met niemand minder dan prins Leopold, die een oogje heeft op het Hongaars-Oostenrijkse rijk. Zullen zijn toverkrachten de illusionist helpen om Sophie voor altijd de zijne te maken?

Prins Leopold heeft het zwaarste accent in de film en is dus de schurk. Voor wie die conventie niet kent, doen de filmmakers er nog een schepje bovenop: Leopold is megalomaan, bezitterig, lijdt aan hevige woedeaanvallen en is sadistisch.

Eisenheim, gespeeld door Edward Norton met ringbaardje, mag daarentegen lekker raadselachtig blijven, net als de goochelkunsten die hij beoefent: hoe worden deze gedaan? Politie-inspecteur Uhl (Paul Giamatti), een vazal van Leopold met sympathie voor Eisenheim, wil het ook wel weten. Uhl vertelt in voice-over het verhaal en doet dienst als stand-in van de toeschouwer, samen met hem ontdekken we hoe de vork in de steel zit. Ah!, zo zit het! Dan mogen we opgewekt naar huis, het hoofd vol over zoveel vernuft. De film heeft interessante kwesties als standsverschillen, Europese machtspolitiek en de parallel tussen magie en cinema dan al lang achter zich gelaten.