Politici blij dat tbs’er aan band wordt gelegd

De Tweede Kamer is zeer tevreden over de strengere aanpak van tbs’ers met verlof. De enkelband met stroomstoot dient ook ter bescherming van ministers.

„Buitengewoon content”, is Tweede-Kamerlid Aleid Wolfsen (PvdA) over „het wegwerken van al het achterstallige onderhoud” van het tbs-stelsel. Het nieuws van gisteren, dat het ministerie van Justitie werkt aan het ontwikkelen van een enkelband die stroomstoten geeft aan een tbs’er die tijdens zijn verlof ontsnapt, heeft de volle steun van Wolfsen. Ook het CDA heeft „in principe” geen bezwaren, zegt Kamerlid Joldersma, en Fred Teeven (VVD) is „bijzonder blij dat het eindelijk zover is.”

Tevredenheid over het beleid van ter beschikking stellen. Niet zo lang geleden was het nauwelijks denkbaar. Het was vooral het verlofsysteem, waarvan tbs-gestelden herhaaldelijk gebruik maakten om te ontsnappen, dat binnen en buiten de politiek veel ophef veroorzaakte.

Kamerlid Wolfsen steunde in juni 2004 nog een (niet aangenomen) motie van afkeuring tegen toenmalig minister Donner (Justitie, CDA). Dat gebeurde na een debat over een tbs’er die een 13-jarig meisje uit Eibergen ontvoerde, nadat hij tijdens een onbegeleid verlof was ontsnapt. Ook bij andere ontsnappingen raakte Donner in de politieke problemen, zoals in 2005 toen Wilhelm S. tijdens een ontsnapping iemand vermoordde.

Toenmalig Kamerlid Eerdmans (LPF) eiste „chemische castratie” van zedendelinquenten, een groter deel van de Kamer vond dat risicogevallen maar tot hun dood vast moesten blijven zitten. Dat weigerde Donner altijd. Hij noemde het verlof een essentieel deel van het „resocialisatieproces” van tbs’ers. Zonder verloven kon het tbs-stelsel niet bestaan.

Het aantal ontsnappingen neemt de laatste twee jaar af. In 2004 waren er 99 „onttrekkingen” aan het tbs-verlof, afgelopen jaar waren dat er 38, zo schreef het ministerie in november aan de Kamer, in een week dat twee tbs’ers ontsnapten.

De voortdurende problemen rond tbs leidden eind 2005 tot het instellen van een parlementair onderzoek. Na acht maanden concludeerde de commissie dat het stelsel steeds verder dreigt dicht te slibben. De instroom in tbs-klinieken dijt uit, terwijl de uitstroom stagneert, onder meer door de problemen met verloven. Aanbevelingen waren onder andere uitbreiding van het aantal tbs-klinieken en uitbreiding van de termijn voor voorwaardelijke tbs van drie naar negen jaar. Het kabinet nam de meeste aanbevelingen over.

Het kabinet kwam vlak voor de jaarwisseling nog met scherpere verlofregels: alle verlofaanvragen worden voortaan door een team van drie forensisch psychiaters en psychologen bekeken. Bij de eerste verloven gaan straks beveiligers met een „geweldsinstructie” mee. Dit jaar zullen de socio-therapeuten die tbs’ers normaal begeleiden bijgeschoold worden zodat ze eerder doorhebben als iemand wil ontsnappen. Als dat dan toch gebeurt, moet de verlammende stroomstoot uitkomst biedt.