Heroïne als medicijn moet diefstal voorkomen

Ooit was het een fijn antihoestmiddel, toen werd het illegaal, en nu kan het weer gewoon worden voorgeschreven: heroïne.

Een paar dagen voor Kerst werd het een geregistreerd Nederlands medicijn. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen besloot dat het uitsluitend mag worden voorgeschreven in gespecialiseerde behandelcentra die door het ministerie van VWS zijn goedgekeurd. Het vreemde van heroïne als medicijn is dat de dokter het alleen mag voorschrijven aan iemand die het al gebruikt, maar dan illegaal. Heroïne op recept – de farmaceutische naam is diacetylmorfine – is uitsluitend bedoeld voor mensen die al jarenlang aan heroïne verslaafd zijn, die al diverse keren faalden bij het vrijwillig afkicken, die sociaal en psychisch in de problemen zitten en die bovendien niet verbeteren van methadonverstrekking. Heroïne op recept kan dat destructieve gedragspatroon doorbreken. Verslavingshoogleraar prof. dr. Wim van den Brink zei in 1997, bij het begin van het Nederlandse heroïneverstrekkingsonderzoek, in NRC Handelsblad: „Noem het een psychosociale interventie langs farmacologische weg. Dat gebeurt veel vaker. Bij hyperactieve kinderen bijvoorbeeld probeer je ook met een farmacologische interventie een destructief gedragsprobleem te doorbreken.“ Momenteel krijgen 350 verslaafden heroïne op recept. De verwachting van het ministerie en de Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden is dat een kleine duizend patiënten hun één- tot driemaal daagse roes op doktersrecept zullen krijgen. In de taal van de bijsluiter heet het: „Gebruik diacetylmorfine één tot drie maal per dag. De dosering is afhankelijk van uw behoefte en is maximaal 400 mg per keer en maximaal 1.000 mg per dag.“ De arts bepaalt overigens de dosis. Er zijn twee toedieningsvormen geregistreerd: injecties en inhaleren. Dat laatste – het chinezen – moet als volgt, in de taal van het registratiedossier: „Het poeder uit het sachet wordt op een stuk aluminiumfolie geplaatst en voorzichtig verhit met een aansteker, zodat het smelt en verdampt. De damp wordt door een daartoe geschikt rietje of buisje geïnhaleerd. Tussen de inhalaties door wordt het verhitten gestopt en de gesmolten substantie wordt heenen- weer bewogen op het aluminiumfolie, om oververhitting en daardoor verkolen en verbranden te voorkomen.“ Het is niet voor het eerst dat heroïne als medicijn erkenning vond. Rond 1900 was heroïne een ruimschoots aangeprezen antihoestmiddel en pijnstiller. Tegenwoordig is eerst gedegen onderzoek nodig voordat een medicijn op de markt kan komen. Uit Nederlands en Zwitsers onderzoek bleek dat de ‘slecht functionerende, therapieresistente’ verslaafden er fiks van kunnen opknappen. Ze voelen zich beter, gebruiken minder illegale heroïne en worden maatschappelijk actiever, en dan niet als dief.

Medisch redacteur Wim Köhler beschrijft in deze rubriek de werking en de risico’s van een medicijn.

    • Wim Köhler