Toezicht bij corporaties niet veel beter

Commissarissen van woningcorporaties slagen er ondanks groeiende verwachtingen in de samenleving nauwelijks in om beter verantwoording af te leggen over het toezicht dat zij houden.

Dat schrijft de financiële controleur van corporaties, het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV), in een nieuw rapport over toezicht van commissarissen in de sector.

In Nederland werken bijna 500 woningcorporaties, die samen bijna 2,4 miljoen betaalbare huizen exploiteren. Zij zijn financieel zelfstandige organisaties, doorgaans stichtingen, die losstaan van de rijksoverheid. De corporaties hadden eind 2005 financiële buffers van 45 miljard euro, zo becijfert het Centraal Fonds.

Politiek Den Haag geeft woningcorporaties een steeds grotere rol bij nieuwbouw, renovatie en leefbaarheid van complete stadswijken en bij huisvesting van andere maatschappelijk gerichte organisaties, zoals zorginstellingen.

Het Centraal Fonds kraakt in zijn rapport een paar harde noten over de jaarverslagen van corporaties over 2005. Op een schaal van 100 punten is de gemiddelde score van de verantwoording bijna 26 punten, een „zeer bescheiden” verbetering van 4,5 punten ten opzichte van 2004. Commissarissen van zo’n honderd kleine corporaties leggen helemaal geen verantwoording af. „Deze lage score en langzame kwaliteitsverbetering staan op gespannen voet met de toegenomen verwachtingen en voorgenomen verzwaring van verantwoordelijkheid die voor het interne toezicht wordt voorzien”, schrijft het Centraal Fonds.

De vereniging van woningcorporaties heeft zelf ook onderzoek laten doen, onder 80 corporaties, en geeft een rooskleuriger beeld. Adviesbureau Hay geeft de corporaties een 6,8, tegen 6,1 in 2004. Het onderzoek van Hay geeft aan dat corporaties de meeste punten laten liggen bij hun rapportage over beloningen van directeuren en over de inhoud van het gehouden toezicht.

Het Centraal Fonds pleit voor meer doorstroming in de raden van commissarissen en meer werving buiten eigen kring. Volgens het Centraal Fonds is dat extra belangrijk nu de kern van het toezicht verschuift van financieel georiënteerd toezicht door commissarissen naar verantwoording over maatschappelijke prestaties. Het Centraal Fonds constateert een „opvallende relatie” tussen het werven van commissarissen in een open procedure en de kwaliteit van de afgelegde verantwoording.